TP.HCM có nên mơ thành Venice Việt Nam?

(Bình luận) - Cả chục ngàn tỷ đã và đang tiếp tục được dồn cho nỗ lực chống ngập TP.HCM. Tuy nhiên, vẫn có khả năng, bài ca ngập sẽ đi cùng năm tháng.

Chẳng thể đặng đừng, người Sài Gòn đã phải trải nghiệm cái cảnh ngoài phố, trong nhà đều bì bõm nước. Dù kịch bản này đã được dự báo trước, dù sau những trận mưa tầm tã, phía khí tượng thủy văn đã thống kê, lượng mưa do bão số 9 bằng 1/5 tổng lượng mưa cả năm, vẫn khó tìm thấy niềm an ủi. Gần như toàn bộ TP.HCM bị ngập, rất nhiều nơi ngập nặng là điều mà rất nhiều cư dân ‘hòn ngọc Viễn Đông xưa’ chưa thể chấp nhận làm quen. Trong khi đó, cùng với vùng ĐBSCL, TP.HCM là nơi sẽ phải chịu tác động nặng nề của hiện tượng nước biển dâng, đồng nghĩa, nếu không có những tính toán bài bản, bài ca ngập sẽ đi cùng năm tháng.

Đã có quá nhiều nỗ lực để chống ngập. Trong giai đoạn 2011-2015, TP.HCM triển khai 3 dự án với tổng số vốn 22.948 tỷ đồng, gồm: Dự án cải thiện môi trường nước giai đoạn 2 (JICA), Dự án vệ sinh môi trường giai đoạn 2 (WB) và Dự án xây dựng Nhà máy xử lý nước thải Tham Lương - Bến Cát. Dự án 10.000 tỷ đồng đang là ‘ngôi sao đen’ trong lĩnh vực đầu tư công được bàn luận thời gian gần đây chỉ là giai đoạn một trong đại dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu.

Trong giai đoạn 2016 – 2020, nguồn lực để giải quyết vấn đề ngập theo Quy hoạch tổng thể về hệ thống thoát nước TP.HCM đến năm 2020 theo Quyết định 752 và Quy hoạch thủy lợi chống ngập úng khu vực TP.HCM theo Quyết định 1547 ước tính trên 73.000 tỷ đồng. Có thể thấy, hàng trăm nghìn tỷ đồng đã và sẽ được chi ra để chống ngập và đã có những lúc, người dân TP.HCM tin vào lời hứa, rồi đây chuyện TP.HCM ngập chỉ còn là một quá khứ xa xôi. Tuy nhiên, sau những ngày vừa qua, không thể phủ nhận những hoài nghi rằng, dù tiền tỷ được chi ra, ngập vẫn hoàn ngập.

TP.HCM co nen mo thanh Venice Viet Nam?
Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng vẫn đang dang dở.

Điều tréo ngoe là, trong khi rất nhiều nhân lực, vật lực đang dồn sức để chống ngập, hướng phát triển TP.HCM về phía quận 7, huyện Bình Chánh, Nhà Bè… lại đồng thời là nguyên nhân căn bản nhất của vấn nạn ngập nước. Ở phạm vi nhỏ lẻ, đó là việc các chủ đầu tư dự án không tuân thủ các quy định về hệ thống hồ điều hòa, hệ thống thoát nước, thậm chí lấp rạch thoát nước của các khu dân cư với diện tích san lấp lên tới hàng ngàn m2. Năm 2015 – 2016, khi mọi sự đã rồi, liên tiếp có những chỉ đạo từ lãnh đạo TP.HCM về vấn đề này. Biện pháp khảo sát thực địa, thống nhất giải pháp hài hòa lợi ích các bên như đã thực hiện ở dự án Riviera Point (quận 7) hay dự án khu dân cư Sài Gòn Mới mở rộng (huyện Nhà Bè) chắc chắn không thể trả lại hoàn toàn đường thoát nước.

Đương nhiên, ai cũng hiểu, những dự án được nêu tên có thể chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Nhìn một cách toàn diện hơn, thảm thưc vật và nơi chứa nước mưa cho toàn thành phố đột ngột bị biến thành thảm bê tông, ngăn chặn nước thấm đất, chặn hướng thoát nước… không chỉ biến các khu vực này thành điểm nóng ngập mà còn làm tình trạng ngập ở các khu vực kế cận, thậm chí khu vực trung tâm thêm nặng nề, nhất là khi xảy ra hiện tượng thời tiết cực đoan như trận bão số 9 vừa qua. Hẳn không phải vô lý khi hơn một lần các chuyên gia đã cất lời cảnh báo, nếu không cẩn thận, tiền bán đất không đủ để TP.HCM chống ngập. Cuối cùng, chỉ các nhà đầu tư bất động sản là hưởng lợi đơn lợi kép.

Viễn cảnh càng thêm ảm đạm bởi những dự báo khoa học chẳng ai có thể nhắm mắt làm ngơ. Tại hội nghị mời gọi các nhà đầu tư tham gia các giải pháp chống ngập và xử lý nước thải tại TP.HCM tổ chức vào tháng 8 vừa qua, phía Đại sứ quán Hà Lan chỉ ra ba nguy cơ đẩy TP.HCM chìm sâu trong nước ngập. Đầu tiên, TP.HCM đang bị sụt lún khoảng 7cm mỗi năm và xu hướng này vẫn đang tiếp diễn. Thứ hai, từ cả chục năm trước, kết quả quan trắc ở tầng chứa nước Pleistocen - nguồn cung cấp nước sinh hoạt chính của TP.HCM đã cho thấy, mực nước ngầm trên địa bàn đang sụt giảm từ 0,25 đến 0,94 m/năm. Mực nước ngầm giảm càng làm sụt lún diễn ra nhanh hơn và mới đây nhất, vào tháng 6/2018, lãnh đạo TP.HCM đã phải lên kế hoạch cụ thể để giảm khai thác và bảo vệ nguồn nước ngầm.

Trong khi đó, biến đổi khí hậu đang làm nước biển dâng lên khoảng vài mm mỗi năm. Cảnh báo khoảng 50 - 100 năm nữa, một phần lớn TP.HCM sẽ nằm dưới mực nước biển, cho thấy điều TP.HCM đang phải đối mặt không chỉ là câu chuyện chống ngập thông thường.

Thứ Hai, 03/12/2018 13:58

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện