Đà Nẵng kiện Bộ Tài nguyên Môi trường nếu...

(Chính trị - Xã hội) - “Nếu Bộ TN-MT không sửa lại quy trình vận hành liên hồ chứa, chúng tôi chắc chắn sẽ kiện Bộ ra tòa án”.

 Ông Huỳnh Vạn Thắng, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT kiêm Phó Trưởng ban PCLB&TKCN TP Đà Nẵng đã khẳng định như vậy trên tờ Dân trí.

Mùa cạn tích nước

Lý giải về quan điểm của mình, ông Huỳnh Vạn Thắng cho biết UBND TP Đà Nẵng đã gửi góp ý dự thảo về quy trình vận hành liên hồ chứa A Vương, Đăk Mi 4 và Sông Tranh 2 do Bộ TN-MT soạn thảo. UBND TP Đà Nẵng cũng đề nghị Bộ TN-MT sửa nội dung dự thảo trước khi trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Ông Huỳnh Vạn Thắng
Ông Huỳnh Vạn Thắng

Cụ thể, dự thảo quy trình đã khống chế mực nước tại thị trấn Ái Nghĩa (huyện Đại lộc, Quảng Nam) H = 2,53m để làm cơ sở cho vận hành. Nghĩa là mỗi năm lấy 1 tháng có dòng chảy trung bình thấp nhất, bất kể rơi vào tháng nào (có thể tháng 3, 6 hay 7).

“Đây cũng đồng nghĩa với việc bắt hạ du sông Vu Gia luôn luôn ở trong trạng thái thiếu nước, cạn kiệt nguồn nước làm ảnh hưởng đến khoảng 1,7 triệu dân vùng phía Bắc Quảng Nam và TP Đà Nẵng”, ông Thắng phân tích. 

Theo tính toán, thủy điện Đăk Mi 4 đã lấy đi trong mùa cạn trung bình hàng năm 1.300 triệu m3 nước của sông Vu Gia. Trong khi đó, hồ A Vương chỉ mới bổ sung lại khoảng 266 triệu m3 nước, sau này khi đi vào vận hành (cuối năm 2014) cũng chỉ bổ sung thêm được 234 triệu m3. Có nghĩa là khi xây dựng được quy trình vận hành tối ưu nhất thì hạ du sông Vu Gia trong mùa cạn vẫn thiếu đến 700 triệu m3 nước so với điều kiện tự nhiên không có thủy điện trước đây.

Ông Huỳnh Vạn Thắng cho rằng, khi khống chế mực nước tại thị trấn Ái Nghĩa bằng 2,53m có nghĩa là gần như thủy điện Đăk Mi 4 sẽ không xả trả lại cho sông Vu Gia bất chấp hạ du thiếu nước, ngoại trừ 5m3/s để duy trì dòng chảy trên đoạn sông chết từ thủy điện Đăk Mi 4 đến Bến Giằng (huyện Nam Giang, Quảng Nam).

“Điều này đi ngược lại với ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải yêu cầu thủy điện Đăk Mi 4 phải xả trả lại sông Vu Gia 25m3/s”, ông Thắng bức xúc.

“Như vậy, đơn vị tư vấn lập dự án dự thảo quy trình chỉ biết đặt lợi ích của thủy điện lên trên hết, bất chấp lợi ích của gần 1,7 triệu dân sống vùng hạ du sông Vu Gia (gồm huyện Đại Lộc, Điện bàn, TP Hội An tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng) luôn phải đối mặt với tình trạng thiếu nước, cạn kiệt nguồn nước”, ông Thắng nói.

Ông Thắng cho rằng, với việc đẩy hạ du vào thế khó khăn trên, dự thảo quy trình đã vi phạm nghiêm trọng Luật Tài nguyên nước tại Khoản 2, 5, 7, 8 Điều 3, Nguyên tắc quản lý, bảo vệ khai thác sử dụng tài nguyên nước, phòng chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra. Khoản 1 điều 9; Khoản 1, 2 Điều 54; Khoản 1 Điều 55; Khoản 3 Điều 60; Khoản 1 Điều 61…

Do vậy, trong trường hợp Bộ TN-MT không sửa ông Thắng khẳng định: "Chắc chắn sẽ đưa vấn đề này ra tòa án theo quy định của pháp luật. Theo tôi có 2 vấn đề, vấn đề thứ nhất chúng tôi sẽ khiếu kiện Bộ TN-MT về việc lập quy trình vận hành liên hồ chứa gây tác động rất lớn cho hạ du vì quy trình này chỉ làm lợi cho thủy điện, bất chấp quyền lợi của hạ du. Vấn đề thứ 2 chúng tôi có thể khởi kiện là bắt chủ đầu tư đền bù những thiệt hại do thủy điện Đăk Mi 4 gây ra mặc dù vận hành đúng quy trình cấp thẩm quyền phê duyệt. Người nào gây ra thiệt hại thì người đó phải có trách nhiệm đền bù và khắc phục thiệt hại. Đó là quy định của pháp luật Việt Nam, trong đó có Luật về tài nguyên nước".

Mùa lũ lại xả ào ào lên đầu dân

Có lẽ đã đến lúc các địa phương ý thức rõ hơn bao giờ hết thủy điện đang mang lại gì cho cuộc sống của họ nên mới có câu chuyện bức xúc mà ông Thắng nêu lên.

Khi mùa lũ thủy điện lại xả lên đầu dân gây ngập lụt nghiêm trọng
Khi mùa lũ thủy điện lại xả lên đầu dân gây ngập lụt nghiêm trọng

Cũng là dễ hiểu thôi bởi cơn bão số 15 hồi tháng 11/2013 khiến chưa bao giờ người dân hạ du sông Vu Gia, Thu Bồn chứng kiến trận lũ bất thường như trận lũ thời gian này. Nước không chỉ lên nhanh có thể “đo” được bằng mắt thường mà còn dữ dội hơn rất nhiều so với những đợt lũ khác, dù đỉnh lũ không cao.

Trên tờ Thanh niên, ông Đoàn Ngọc Tiến (57 tuổi, Nông Sơn 2, xã Điện Phước, H.Điện Bàn) khẳng định, lũ lên nhanh đột biến với mức 60cm trong 1 giờ là do các thủy điện xả lũ.

Theo ông Tiến, đợt lũ này quá lớn là do thủy điện cấp tập xả nước trong điều kiện hạ du nước đang lên. “Theo kinh nghiệm của người trồng hoa như chúng tôi thì khi trời đã lập đông, nếu có lũ cũng không lớn như trận này”, ông Tiến cho biết.

Bà Nguyễn Thị Bích Sinh, Chủ tịch UBND xã Phước Hiệp (H.Phước Sơn) cho biết thêm, do thủy điện Đăk Mi 4 xả lũ quá lớn đã khiến 14 căn nhà của người dân dọc sông Trường tại thôn 3 và thôn 11 bị sạt lở nghiêm trọng.

“Nhiều người dân sinh sống ở khu vực bị sạt lở đến 40 năm bảo với tôi rằng, họ chưa bao giờ chứng kiến cảnh tượng nước lũ đổ về hãi hùng như hôm 15/11. Nước lũ lớn đến mức chỉ trong vòng vài phút đã cuốn sạch nhà bếp, chuồng heo của dân”, bà Sinh nói. Do không kịp trở tay nên nhiều đồ đạc của nhiều người dân đã trượt xuống sông, trôi theo dòng lũ. Được biết, vào ngày 15.11, thủy điện Đăk Mi 4 xả lũ với lưu lượng lên đến 3.900 m3/s.

Và đó cũng không phải là lần đầu tiên trong năm 2013, thủy điện Đăk Mi 4 bị người dân Đại Lộc, Điện Bàn lên án về việc xả lũ ào ạt khiến người dân không kịp trở tay.

Có nhân chứng, vật chứng như vậy nhưng ngay cả khi chính quyền địa phương lên tiếng yêu cầu Thủy điện Đắk Mi 4 hỗ trợ cho người dân bị thiệt hại do xả lũ gây nên. Thế nhưng, đáp lại lời đề nghị này là thủy điện vẫn khẳng định xả lũ đúng quy trình và chỉ hỗ trợ chứ không đền bù.

Cũng sau đó ông Nguyễn Văn Sỹ, Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Nam, đã đề nghị có ý kiến thảo luận về quy trình xả lũ, trách nhiệm của các thủy điện. Đề nghị UBND tỉnh phải quản lý chặt chẽ quy trình xả lũ của thủy điện.

Bài học còn quá mới nên có lẽ Đà Nẵng kiên quyết sớm với Quy trình vận hành liên hồ chứa cũng là hợp lẽ. Nếu không sau này các thủy điện lại cứ áp theo quy trình này để rồi dân có thiệt hại thì thủy điện vẫn... đúng quy trình.

Phương Nguyên

Thứ Sáu, 14/02/2014 07:53

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện