Cấp phó nhiều chứng tỏ cấp trưởng yếu: Đột phá nào?

(Tin tức thời sự) - Thay vì sắp xếp cơ học, dồn toa cán bộ, phải xử lý từng con người, từng chức vụ trong bộ máy, đó mới là phương án chỉn chu, đầu đũa.

Cấp phó bổ khuyết nay giúp việc cho cấp trưởng?

Trước quan điểm cho rằng, cấp phó mà cần càng nhiều thì chứng tỏ cấp trưởng yếu, PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương) bày tỏ quan điểm, đó là một khiếm khuyết của cơ cấu tổ chức dù chỉ là một khía cạnh của nguyên nhân dẫn đến tình trạng lạm phát cấp phó của Việt Nam.

Đi sâu phân tích cụ thể, PGS.TS Nguyễn Văn Nam ví von, nguyên tắc cơ cấu tổ chức cũng như nguyên tắc của một cơ thể sống, chỉ có một đầu và cái đầu ấy phải đủ mạnh để điều khiển cả cơ thể. Tuy nhiên, ở Việt Nam, nhiều khi cái đầu ấy lại chưa đủ năng lực, phẩm chất để đảm đương được vai trò của mình. Vì thế, cấp trưởng yếu cũng là một phần nguyên nhân của tình trạng quá nhiều cấp phó.

Vấn đề là, ông Nam lưu ý, tình trạng cấp trưởng yếu không chỉ diễn ra ở những cơ quan nhỏ, địa phương.

"Đó là một khiếm khuyết của cơ cấu tổ chức mà khuyết tật ấy ngày càng lộ rõ ra", PGS.TS Nguyễn Văn Nam nói.

Nguyên nhân thứ hai dẫn đến tình trạng thừa cấp phó, theo nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại, có liên quan đến chức năng nhiệm vụ.

Về nguyên tắc, cấp phó chỉ giúp việc cho cấp trưởng, nhưng ở Việt Nam chủ yếu lại hiểu rằng cấp phó là để bổ khuyết cho cấp trưởng, cấp trưởng yếu mặt nào thì bổ sung một cấp phó lo mặt ấy. Vì những cơ quan, đơn vị lớn như bộ, ngành, địa phương phụ trách nhiều chuyên môn nên phải có nhiều cấp phó và mỗi cấp phó ấy chỉ phụ trách một mảng chuyên môn nhất định.

Cap pho nhieu chung to cap truong yeu: Dot pha nao?
Phải điểm danh những địa phương, cơ quan lạm phát cấp phó

"Rõ ràng nhiều cơ quan ở Việt Nam chưa thực hiện đúng quy định của pháp luật về tổ chức bộ máy: phó giúp việc cho trưởng chứ không phải phó để bổ khuyết cho trưởng hay để bộ máy lãnh đạo đảm nhiệm hết mọi việc. Những việc đó, về nguyên tắc, cấp trưởng phải gánh chịu hết và chỉ cần chọn 1-2 cấp phó để giúp việc.

Tình trạng phổ biến ở Việt Nam là cấp phó chỉ phụ trách một mảng công việc nào đó do cấp trưởng phân công cho nên khi cấp trưởng nghỉ, cấp phó đó lên thay và ông ta cũng lại khiếm khuyết, cũng chỉ biết một mảng mà đó nhiều khi chưa hẳn là mặt giỏi của ông ta.

Một thủ trưởng giỏi thì chỉ cần 1-2 cấp phó để đề phòng lúc công việc bề bộn. Phải quán triệt nguyên tắc cấp phó chỉ giúp việc chứ không phải thay thế cấp trưởng, làm việc gì thì do cấp trưởng phân công và tùy vào từng thời kỳ", PGS.TS Nguyễn Văn Nam chỉ rõ.

Một nguyên nhân khác được vị chuyên gia chỉ ra nằm ở tính dĩ hòa vi quý, sống bằng cảm tính, cả nể lẫn nhau của người Việt cũng như tính phân quyền, thiếu thống nhất ở Việt Nam. Bởi đặc điểm này nên bộ máy chính quyền các cấp thường có nhiều cấp phó để ai cũng có người đại diện.

Phương án nửa vời?

Tình trạng lạm phát cấp phó thời gian qua, theo PGS.TS Nguyễn Văn Nam, còn là tình huống xảy ra khi sắp xếp các đơn vị hành chính.

Theo đó, cách đây nhiều năm khi tiến hành sáp nhập nhiều cơ quan, đơn vị không thể giảm cấp phó ngay lập tức và trong giai đoạn đầu Việt Nam phải chấp nhận điều này.

"Chẳng hạn tỉnh nọ sắp xếp 2 sở, mỗi sở có 3-4 cấp phó, khi nhập vào đã lên tới 7-8 cấp phó bởi một ông trưởng đã bị xuống làm phó, còn mấy phó cũ thì giữ nguyên. Trong giai đoạn đầu phải chấp nhận nhiều cấp phó như vậy vì lối hành xử phổ biến ở Việt Nam là không làm một cách nghiêm ngặt theo chức trách, nhiệm vụ mà còn phải xử lý lịch sử để lại, chiếu cố...

Tôi thấy nhiều nơi khi sắp xếp lại bộ máy, dồn lãnh đạo vào đều tuyên bố giai đoạn đầu như thế rồi sẽ tiến tới đưa về quy củ. Thực ra họ chưa sắp xếp được những cán bộ ấy vào đâu vì chỗ nào cũng thừa, cuối cùng đành để đấy, giải quyết từ từ.

Nhưng điều đó cho thấy phương án xử lý của các cơ quan, đơn vị còn nửa vời, mang tính hình thức, chưa giải quyết thấu đáo, triệt để. Người ta chỉ biết xóa một số tổng cục, sáp nhập cục, sở... theo kiểu để bớt đầu mối một cách cơ học nhưng xử lý cán bộ thế nào thì lại không đề xuất.

Họ làm thế để lấy thành tích, chứng tỏ mình nhanh nhạy, thực hiện lệnh cấp trên nghiêm túc nhưng thực ra làm thế lãng phí rất lớn, gây rối loạn trong bộ máy", ông Nam nêu vấn đề.

Ông cho rằng, ngay cơ quan hình thành một loạt cấp phó cũng sẽ phải thấy khó chịu vì giẫm chân lên nhau nên rồi cuối cùng cũng sẽ phải xử lý. Thế nhưng lẽ ra phải chủ động làm thì tốt hơn là để đấy, nước chảy bèo trôi, tự điều chỉnh với nhau.

"Một phương án chỉn chu, đến nơi đến chốn không phải chỉ sắp xếp vài cơ quan, dồn toa cán bộ mà phải xử lý tới từng con người, từng chức vụ, sắp xếp chức năng, nhiệm vụ cụ thể cho từng công việc trong bộ máy đó như thế nào. Nếu cơ quan nào không làm được thì phải yêu cầu điều chỉnh, phân công nhiệm vụ rõ ràng trong một thời gian nhất định, quá thời hạn sẽ xử lý theo chế tài", PGS.TS Nguyễn  Văn Nam nhấn mạnh.

Thành Luân

Thứ Sáu, 31/08/2018 13:39

Sự Kiện