"Thoát Trung": Hãy nói ít đi, làm nhiều lên!

(Tin tức thời sự) - "Vấn đề bây giờ là phải làm sao hỗ trợ cho DN có sức sống bùng lên phát triển, những việc nhập khẩu từ TQ phải nhìn từ góc độ toàn cầu".

ĐBQH Nguyễn Đức Kiên - Phó chủ nhiệm Ủy ban kinh tế Quốc hội đã thẳng thắn chia sẻ với Đất Việt.

Phải gắn với lợi ích kinh tế

PV:-Thưa ông, trong các kỳ họp Quốc hội gần đây, các đại biểu Quốc hội đã nhiều lần đề cập đến mối lo làm sao giảm bớt sự lệ thuộc về kinh tế từ Trung Quốc. Báo cáo tình hình KTXH tại kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII vừa rồi của Chính phủ cũng kêu gọi đa dạng hóa và không để phụ thuộc vào một thị trường. Tại sao kinh tế Việt Nam lại phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc như vậy để đến nỗi chúng ta phải canh cánh mối lo này mãi, thưa ông?

ĐBQH Nguyễn Đức Kiên: - Thứ nhất, tôi cho rằng vấn đề thoát Trung hay không thoát Trung nó phụ thuộc hoàn toàn vào lợi ích kinh tế.

Hơn nữa, trong một xã hội phẳng, thế giới phẳng với nền kinh tế hội nhập như hiện nay thì chúng ta phải chủ động quan hệ thương mại với những vùng lãnh thổ, những quốc gia, những bạn hàng nào đem lại lợi nhuận cao nhất thì chúng ta quan hệ.

Vì vậy, nếu quan hệ với Trung Quốc mà tốt hơn tạo mối quan hệ với các nước khác thì chúng ta nên quan hệ. Tất nhiên, quan hệ này sẽ dựa trên nguyên tắc bất di bất dịch "Tôn trọng chủ quyền độc lập của mỗi quốc gia". Cho nên thoát Trung hay không thoát Trung không nên đặt ra nếu không gắn liền với lợi ích kinh tế.

Thoát Trung: Nhập từ cái cúc áo... Việt Nam còn phụ thuộc!

Thứ hai, chúng ta phát triển nền kinh tế dựa trên lợi thế so sánh, nên cái gì là lợi thế  của chúng ta thì chúng ta làm, đừng đặt quá nhiều yếu tố chính trị vào trong kinh tế.

Thấy Trung Quốc có những hành động không đúng với VN ở khu vực này, khu vực khác là quay trở lại làm người cực đoan, không buôn bán với Trung Quốc nữa, điều này chắc chắn không nên có.

Còn chuyện tại sao chúng ta vẫn cứ mãi phụ thuộc thì tôi nghĩ đơn giản chỉ là vì chúng ta mãi là Việt Nam còn họ mãi là Trung Quốc. Hai đất nước sông liền sông, núi liền núi nên chuyện phụ thuộc kinh tế của nhau là hiển nhiên. Cũng giống như Mỹ, Mexico và Canada, họ cũng gắn liền với nhau về kinh tế, cũng không có gì ảnh hưởng. Vì thế, chúng ta hãy nhìn nó như bản chất nó vốn có.

PV:- Số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan mới đây cho thấy các mặt hàng xuất khẩu của VN chủ yếu là nông sản có dấu hiệu giảm nhẹ và vẫn bị phụ thuộc chủ yếu vào thị trường Trung Quốc. Cụ thể, 9 tháng qua, Trung Quốc vẫn là đối tác lớn nhất nhập khẩu gạo của Việt Nam với 1,7 triệu tấn, giảm 3,3% so với cùng kỳ năm 2013. Tương tự, Trung Quốc vẫn là đối tác chính nhập khẩu cao su của Việt Nam trong 9 tháng với 292 nghìn tấn, chiếm tới 42% lượng cao su xuất khẩu của cả nước.

Bên cạnh đó Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu chủ yếu của Việt nam từ phân bón đến máy móc thiết bị, phụ tùng...

Như vậy dù mong muốn cải thiện cán cân thươn mại để bớt lệ thuộc vào thị trường Trung Quốc nhưng thực tế buôn bán với thị trường này lại không hề thay đổi, và theo hướng Việt Nam ngày càng kém thế hơn. Ông có thể nói gì về điều này trong bối cảnh, việc thoát Trung đã được đặt ra khá cấp thiết sau sự kiện giàn khoan? Cái khó của Việt Nam là gì?

ĐBQH Nguyễn Đức Kiên: - Cho là cấp thiết, nhưng việc này bây giờ ai làm, vấn đề quan trọng nhất là ai làm, nhà nước đi nhập khẩu hay doanh nghiệp đi nhập khẩu? Tôi thấy, chúng ta đang rơi vào tình trạng "Người leo cây không lo, còn người dưới đất cứ lo". Vì thế, hãy để các doanh nghiệp tự quyết định.

Còn vấn đề quan hệ với Trung Quốc, chúng ta vẫn dựa trên cơ sở đảm bảo độc lập, chủ quyền quốc gia, còn lại sẽ vẫn là quan hệ bình thường, đừng tạo ra những căng thẳng trong quan hệ kinh tế của hai nước.

Chúng ta cần một môi trường ổn định, hợp tác để làm việc. Hơn nữa, Việt Nam - Trung Quốc là hai nước láng giềng không thể nào thoát khỏi nhau được, cho nên cần phải nhìn nhau với tư cách, góc nhìn xây dựng.

Những gì họ không đúng thì nói là không đúng, những gì quan hệ với người ta có lợi thì quan hệ, chứ đừng đem những câu chuyện liên quan khác đặt vào trong mối quan hệ quốc tế, quan hệ kinh tế, vì đó là chuyện cần phải tránh. Nếu cứ căng thẳng thì đất nước không thể nào phát triển được.

Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu chính của VN

Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu chính của VN

Về cái khó thì bản thân Việt Nam tự biết,  hơn 1000 năm Bắc thuộc chúng ta hoàn toàn không phụ thuộc Trung Quốc, còn hiện nay chúng ta mới nói từ tháng 5 đến tháng 10, mà đòi có ngay thì làm sao có được.

Hơn 1000 năm còn phải đấu tranh, không phải đến bây giờ khi đề cập đến mọi người mới biết, vấn đề phụ thuộc của chúng ta vào nền kinh tế Trung Quốc, mà chúng ta đã nói cách đây  5 - 7 năm.

Từ năm 2008 khi nói đến "Gói kích cầu để hỗ trợ sản xuất" chúng ta đã nói khá nhiều. Cho nên, tôi thấy, vấn đề ở đây là hãy làm đi và đừng nói nhiều quá rồi tạo ra mâu thuẫn không hay, việc của chúng ta là cứ làm, nói ít thôi, làm nhiều lên.

Cái gì là yếu thế thì phải khắc phục

PV:- Thậm chí, một chuyên gia trong ngành nông nghiệp vừa chỉ rõ "động thái lạ" từ hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam với thị trường Trung Quốc: trong khi xuất khẩu trì trệ (do Trung Quốc không nhập khẩu) thì nhập khẩu từ thị trường Trung Quốc lại vẫn tăng rất mạnh: máy móc nông nghiệp, giống, phân bón... Có thể thấy được cảnh báo gì từ "động thái lạ" này thưa ông khi trong trường hợp này, nông nghiệp của chúng ta dường như đã bị phụ thuộc Trung Quốc cả khâu đầu vào, cả khâu tiêu thụ?

ĐBQH Nguyễn Đức Kiên: -Tôi khẳng định không tăng, chỉ cần nhìn vào số lượng nhập khẩu về phân bón so với các năm khác thì hoàn toàn không tăng, hoàn toàn ổn định.

Chỉ là lượng nhập khẩu của Trung Quốc thấp xuống là vì các doanh nghiệp của các ngành khác không sản xuất được, gặp khó khăn về thị trường, cho nên không nhập khẩu nữa, vậy là tự nhiên phân bón sẽ tự nổi lên, chứ còn nếu trong tỷ trọng về nhập khẩu phân bón thì hoàn toàn không có sự thay đổi.

Còn ở nước ta, lượng xuất khẩu giảm đi đáng kể, là điều nhìn thấy, tính riêng 9 tháng đầu năm 2014, hơn 50.000 DN phải dừng hoạt động vì khó khăn thì lấy đâu DN để xuất, nhập khẩu, DN đã dừng lại thì lấy ai làm.

Vấn đề bây giờ là phải làm sao hỗ trợ cho DN có sức sống bùng lên phát triển, những việc nhập khẩu từ Trung Quốc phải nhìn từ góc độ toàn cầu, trong chuỗi giá trị. Chứ giờ với nước nào chúng ta cũng muốn xuất siêu cả thì liệu có ai chơi với chúng ta hay không, nền kinh tế của chúng ta liệu có làm được điều đó hay không?

PV:- Như vậy, dùng từ "phụ thuộc" trong trường hợp này đã đúng chưa? Trong nền kinh tế Việt Nam, có trường hợp này bị phụ thuộc tương tự như nông nghiệp nữa không, thưa ông?

ĐBQH Nguyễn Đức Kiên: - Tôi thấy nếu cứ nói vậy thì chúng ta định không làm việc với Trung Quốc, cấm vận với Trung Quốc luôn hay sao?

'Thoát Trung': Doanh nghiệp đừng khư khư dựa lưng vào Trung Quốc

Đặt giả thiết, Mỹ cũng không buôn bán với VN nữa thì làm sao, khi chúng ta cũng đang xuất siêu sang Mỹ khá nhiều. Trong khi Mỹ là nền kinh tế mạnh gấp 5 lần Trung Quốc, mà bây giờ cũng đi nhập siêu từ VN, nếu tư duy như VN thì Mỹ họ cũng không sẽ nhập siêu từ VN bất kỳ một mặt hàng nào nữa.

Có nghĩa, những cái chúng ta biết là yếu thế của mình thì phải khắc phục, chứ còn bỏ đi là không có.

PV:-Nhìn tổng thể nền kinh tế, liệu ông có thể đánh giá, doanh nghiệp thuộc khu vực nào có nỗ lực thoát khỏi sự phụ thuộc thị trường Trung Quốc nhiều nhất? Vì sao lại như vậy? Nhìn vào nỗ lực của các doanh nghiệp đó, ông có đề xuất giải pháp gì để việc "thoát Trung" không còn là "ý chí" mà phải biến thành hành động cụ thể và có hiệu quả?

ĐBQH Nguyễn Đức Kiên: - Đúng như tôi nói, nói ít thôi, làm nhiều lên. Thế nhưng, bằng hành động nhưng nó còn phụ thuộc vào năng lực và khả năng của đất nước, chúng ta không thể duy ý chí.

Nếu giả sử như bây giờ chúng ta mua sản phẩm đấy của Trung Quốc để phục vụ cho xuất khẩu thì chúng ta chỉ mua với giá 3 đồng, nhưng vì lý do muốn thoát Trung nên chúng ta mua của Ấn Độ 5 đồng. Bởi vì tại sao, chi phí vận tải từ Ấn Độ về cộng thêm phí thì giá thành sẽ đắt hơn gần gấp đôi.  

Giả thiết, chúng ta làm cái áo sơ mi xuất khẩu sang các nước khác nếu bán giá 10 đồng, thì giá nguyên vật liệu chỉ có 1,2 đồng; vận tải 1,2 đồng; chi phí người lao động 0,1 USD, chi phí lợi nhuận DN sản xuất là 0,4 USD, như vậy là gần 7 USD phụ thuộc khâu phân phối, thiết kế, bán sản phẩm.

Ở đây, chúng ta chỉ nên chen vào chỗ 7 đồng, đừng chen vào phần 1,2 đồng mua vật liệu của TQ.

Để nhìn thấy rằng, hiện nay đất nước đang rơi vào tình huống rất là khó khăn, thị trường ngày càng co hẹp vì sức mua của người dân và sức mua của DN bây giờ sau một thời gian rất khó khăn.

- Xin cảm ơn ông đã chia sẻ với Đất Việt!

  • Thanh Huyền

Thứ Sáu, 31/10/2014 07:11

Sự Kiện