Cần minh bạch và kiểm soát chỉ tiêu hiệu suất nhiệt điện

(Diễn đàn trí thức) - Dưới đây đề cập đến một số nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp tới tính giá điện cần minh bạch và kiểm soát.

Nghiên cứu quy trình tác nghiệp xác định giá điện hiện áp dụng cho hệ thống điện Việt nam đã cho thấy hai trong số các nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp tới giá điện cần minh bạch và kiểm soát, đó là:

Phương thức điều độ tối ưu huy động công suất các nhà máy sao cho có thể đạt được các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tốt nhất, trước hết là đạt được suất tiêu hao than thấp nhất tương ứng với hiệu suất toàn nhà máy cao nhất có thể ứng với các biến động chất lượng than cấp cho sản xuất  điện.

Can minh bach va kiem soat chi tieu hieu suat nhiet dien
Minh bạch và công khai chỉ tiêu hiệu suất nhiệt điện rất quan trọng

Hệ thống các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật đại diện cho trình độ quản lý vận hành và bảo dưỡng thiết bị của các đơn vị sản xuất điện: chỉ tiêu than tiêu thụ cho 1kWh, hiệu suất lò, máy tua-bin, các đặc tuyến hiệu suất lò máy đang tham gia vận hành trong hệ thống điện, v.v…

Để bảo đảm tính minh bạch và có thể kiểm soát được việc hoạch định các loại giá điện nói chung, và giá bán điện bình quân nói riêng, hai nhân tố trên cần được lượng hóa và công khai hóa trong các thông báo của ngành theo định kỳ và trong hệ thống niên giám thống kê điện lực.

Lý do cần minh bạch nhân tố tính giá điện

Trước đây, khi còn tồn tại cơ chế kế hoạch hóa tập trung, mặc dù ngành điện giữ độc quyền tuyệt đối trong cung cấp và sử dụng điện, song việc định giá điện và định kế hoạch sản xuất ngành chịu sự kiểm soát chặt chẽ của Ủy ban Khoa học Nhà nước và Ủy ban vật giá Nhà nước. Do đó các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật đại diện cho trình độ quản lý vận hành và bảo dưỡng thiết bị của các đơn vị sản xuất điện và phương thức điều độ tối ưu huy động  công suất các nhà máy sao cho có thể đạt được các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tốt nhất, trước hết là đạt được suất tiêu hao than thấp nhất tương ứng với hiệu suất toàn nhà máy cao nhất là những nhân tố được kiểm soát chặt chẽ bởi hai ủy ban trên, đồng thời cũng là để các Ủy ban này nắm và điều hành kế hoạch cấp phát nguyên -nhiên- vật liệu vì than lúc đó là nhiên liệu và hàng hóa chiến lược.

Hiện nay, trong bối cảnh thị trường điện mới ở những bước khởi đầu, độc quyền của ngành điện (EVN) vẫn lớn, mới giảm phần nào trong khâu phát điện, nên nếu không minh bạch và công khai trong việc thông tin về hai nhân tố trên, sẽ khó phán xét đúng việc định giá điện dựa trên những đánh giá về trình độ quản lý ngành.

Đặc biệt, hệ thống các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật nêu trên nói lên một cách cụ thể trình độ quản lý kỹ thuật của các đơn vị sản xuất điện, trong đó có cả các cơ quan quản lý điều độ vận hành, cấp phát nhiên liệu và thẩm định các chỉ tiêu.

Minh bạch và công khai chỉ tiêu hiệu suất nhiệt điện rất quan trọng

Chỉ tiêu hiệu suất nhiệt điện đại diện cho trình độ quản lý hệ thống điện nói chung và nhiệt điện nói riêng, đồng thời phản ảnh trực tiếp chỉ tiêu nhiên liệu hóa thạch tiêu thụ cho sản xuất điện và là một trong những cơ sở để lập phương án tối ưu điều độ huy động công suất các nhà máy điện tham gia vận hành trong hệ thống điện.

Tình trạng hiệu suất nhà máy nhiệt điện giảm dần sau khi đưa vào vận hành là nghiêm trọng. Sơ bộ, hiệu suất nhiệt điện than giảm 1% sẽ dẫn tới tăng lượng than sử dụng 2-3%.

Do đó, chỉ tiêu hiệu suất nhiệt điện và/hoặc chỉ tiêu nhiên liệu sử dụng cho sản xuất 1KWh điện cần phải được coi có tầm quan trọng ngang chỉ tiêu tổn thất điện năng trong truyền tải điện và phải được công bố minh bạch để người tiêu dùng điện có cơ sở phán xét về các hoạch định giá điện trong tương lai.

Việc hoạch định hoặc thay đổi mức giá bán lẻ điện bình quân, xây dựng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt, xây dựng khung giá, v.v… cần công bố gắn với hệ thống chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật của sản xuất điện trước hết là 2 nhân tố: phương thức điều độ vận hành tối ưu và hiệu suất nhiệt điện.

Đặc tuyến hiệu suất các thiết bị cơ nhiệt và của toàn nhà máy nhiệt điện hoặc/và chỉ tiêu sử dụng than để sản xuất 1KWh điện cần có cơ quan chuyên trách độc lập xác định hoặc kiểm soát  theo định kỳ làm cơ sở cho hoạch định giá điện.

TS. Nguyễn Văn Hanh - Chuyên gia độc lập

Thứ Ba, 20/10/2015 16:01

Đọc nhiều nhất
Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện