Giá điện Việt Nam: Một giá tiện cho EVN và xã hội

(Diễn đàn trí thức) - PGS.TS Bùi Thiện Dụ, nguyên Hiệu trưởng Đại học phương Đông ủng hộ phương án điện một giá để tiến tới một thị trường minh bạch, lành mạnh.

Đừng đưa chính sách an sinh vào việc định giá

Theo PGS.TS Bùi Thiện Dụ, người mua bao giờ cũng muốn giá thấp, người bán muốn giá cao, đấy là lẽ thường của cuộc sống, nhưng cuối cùng hai bên phải thỏa thuận dừng ở một đáp số chung. Sự thỏa thuận ấy phải đảm bảo cho người bán có lợi, đủ để phát triển hàng hóa của mình và nói chung không thấp quá so với lợi nhuận đầu tư vào các lĩnh vực khác và quan trọng là phải được người mua hàng chấp nhận.

Chúng ta đang thực hành kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đang cố gắng lành mạnh hóa thị trường thì phải chấp nhận các quy luật của nó, trong đó sự chống độc quyền, công khai minh bạch có ý nghĩa rất quan trọng.

Gia dien Viet Nam: Mot gia tien cho EVN va xa hoi
Theo PGS.TS Bùi Thiện Dụ, điện một giá có nhiều ưu việt và vẫn đảm bảo an sinh xã hội, không ảnh hưởng đến tầng lớp dân cư còn gặp khó khăn

"Xét theo những tiêu chí đó thì điện cũng là một mặt hàng thiết yếu cho tiêu dùng như gạo, thực phẩm (để ăn), vải và quần áo (để mặc), nước sạch (để sinh hoạt), nên giá điện cũng không nên phức tạp hóa với nhiều thang bậc như hiện nay hay một số phương án vẫn còn nuối tiếc dù có giảm số bậc đi chút ít", PGS.TS Bùi Thiện Dụ nói.

Chính vì thế, nguyên Hiệu trưởng trường Đại học phương Đông đề nghị rằng điện nên một giá, còn sự trợ giúp cho một bộ phận dân cư còn khó khăn thì phải thông qua các chính sách điều tiết khác như thuế thu nhập cá nhân, trợ cấp cho đối tượng hộ nghèo và cận nghèo v.v.... Điều này đã và đang thực hành tốt ở các mặt hàng không kém thiết yếu hơn như gạo, vải, xăng dầu v.v..., có lẽ điện không nên là ngoại lệ.

"Không nên đưa chính sách an sinh xã hội vào việc định giá. Xã hội vẫn còn những người thu nhập khác nhau, hoàn cảnh khó khăn khác nhau thì trợ giá kiểu khác.

Trong buổi hội thảo góp ý về biểu giá điện tôi tham dự mới đây, một đại biểu cũng ủng hộ điện một giá và nói rằng người nào được tiêu chuẩn trợ cấp về cuộc sống thì ra ngân hàng xã hội lĩnh, chứ không có chuyện lĩnh trong giá điện. Nếu lĩnh trong giá điện một chút, trong giá gạo, giá xe buýt một chút... thì chỉ làm rối mù. Những nước đã quá minh bạch rồi còn có thể cho phép sự xa xỉ đó, còn ở Việt Nam nó chỉ làm rối thêm.

Chính sách ưu đãi cho người nghèo là chính sách chung của xã hội, không phải ưu đãi trong giá điện, vải, gạo... như thế. Đồng bào lũ lụt được Nhà nước hỗ trợ bằng cách cấp gạo trong nhiều tháng chứ không bán gạo rẻ hơn tỉnh khác. Đúng là cần phải ưu đãi cho người khó khăn, thu nhập thấp hơn nhưng nên xếp ở 1 dòng khác và  cũng phải minh bạch. Đó là chuyện của xã hội, Nhà nước không làm kinh doanh, chỉ làm chính sách cho đất nước phát triển, công ty điện lực không có lý do gì đứng ra đảm nhiệm vai trò của công ty an sinh", PGS.TS Bùi Thiện Dụ thẳng thắn.

Một giá có ý nghĩa xã hội nhiều hơn là chuyện kỹ thuật

Đó là khẳng định của PGS.TS Bùi Thiện Dụ trước nhiều ý kiến cho rằng, việc áp dụng điện một giá chỉ tiện cho EVN, không lợi cho người dùng. Ông nhấn mạnh, nó không chỉ tiện cho EVN mà tiện cho xã hội, cho cả đất nước hơn 90 triệu dân.

"Còn làm rối rắm, méo mó thị trường thì còn khổ lâu. Bây giờ tính bằng máy tính rất đơn giản, dẫu có cho 200 bậc giá thì cũng chỉ tính trong tích tắc là xong ngay. Vấn đề kỹ thuật không quan trọng, mai kia có công tơ cứ 30 phút, 1 tiếng lại gửi phác đồ, máy tính tính ra được hết".

Vị chuyên gia cũng nói thêm, nếu lấy lý do là để hạn chế dùng thì có cơ chế đánh thuế môi trường, tài nguyên. Người dùng nhiều điện sẽ gián tiếp (thực chất là trực tiếp) phải trả nhiều hơn và họ tự điều tiết hạn chế sử dụng.

"Ngay giá mua điện cũng nên đưa về một giá, ví dụ giá thành 1 Kwh thủy điện thấp hơn 1 Kwh nhiệt điện thì cũng qua thuế tài nguyên, môi trường để điều tiết, giá thành năng lượng điện gió cao hơn thì thông qua quỹ hỗ trợ của Nhà nước (lấy từ ngân sách chung do dân đóng thuế) để hỗ trợ nhằm bảo vệ môi trường, kiểu như các nước phát triển đang phải đi mua lượng phát khí thải tương đương, không bắt ngành điện phải mua đắt năng lượng điện gió".

"Thiết nghĩ điều này phải phù hợp với thực tế đa số các nước công nghiệp phát triển đang áp dụng, sẽ làm cho thị trường điện minh bạch hơn, lành mạnh hơn, kinh tế điện năng thuận lợi phát triển và quan trọng nhất là đúng với tinh thần tránh không lồng ghép các chính sách an sinh xã hội trực tiếp với việc xác định giá các mặt hàng cụ thể", PGS.TS Bùi Thiện Dụ nhấn mạnh.

Thành Luân

Thứ Tư, 04/11/2015 06:48

Đọc nhiều nhất
Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện