Tái cơ cấu kinh tế theo hướng cách mạng 4.0 thế nào?

(Diễn đàn trí thức) - “Trong giai đoạn từ nay tới năm 2020, trong từng ngành, từng lĩnh vực Việt Nam nên hướng mạnh vào các trọng tâm, trọng điểm cụ thể” – TS Lưu Bích Hồ.

Công nghệ 4.0 vừa cao, vừa xa, vừa gần gũi

Phát biểu tại Diễn đàn khoa học "Tái cơ cấu nền kinh tế trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4", TS Lưu Bích Hồ, Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) thẳng thắn nhận định, tái cơ cấu (TCC) kinh tế là chủ trương được đặt ra đã được 8 năm. Đến nay, chúng ta đã thực hiện được một bước, nhưng chưa cơ bản. Kết quả như vậy là chậm, quá chậm.

Tai co cau kinh te theo huong cach mang 4.0 the nao?
TS Lưu Bích Hồ

Vị chuyên gia tâm tư, tái cơ cấu cuối cùng là để chuyển sang một mô hình tăng trưởng mới lấy năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và phát triển bền vững làm tiêu chí, thước đo, mục tiêu hướng tới.

Trong mô hình đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và thể chế, cơ chế đòi hỏi và tạo điều kiện cho sự cạnh tranh bình đẳng cùng với sự phân bổ nguồn lực hợp lý trở thành động lực chủ yếu, quan trong nhất để tạo tăng trưởng và phát triển nhanh, bền vững bao trùm.

Tuy nhiên, khi nhìn lại, thì chưa thấy động lực đó được sử dụng và phát huy mạnh như yêu cầu đặt ra và khả năng thực tế.

Nhận định về nguyên nhân, theo ông Lưu Bích Hồ, điều này là do chủ trương và điều hành kinh tế trong những năm trước đó không tốt, bên cạnh đó nhận thức, quyết tâm, hành động trong tổ chức thực hiện TCC còn nhiều hạn chế, bất cập.

“Xét cho cùng là do bộ máy, con người, nhất là người đứng đầu, ở những cơ quan, tổ chức, đơn vị từ bộ, ngành đến địa phương có trách nhiệm chưa thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ. Tái cơ cấu thật sự là cuộc cải cách cơ bản, phải dứt bỏ, vượt qua cái cũ, những quyền lợi riêng đã có để đổi mới vì sự phát triển chung, lợi ích chung”, vị TS nhận định.

Tuy nhiên, nhìn từ khía cạnh tích cực, ông cho rằng, đây chính là dư địa lớn nhất để tiếp tục tái cơ cấu tạo ra đột phá mới. Đây cũng là điều đã được nói rất nhiều về CN 4.0 gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cần được thể hiện một cách thiết thực trong thực tế phát triển của tất cả các ngành, lĩnh vực.

Vị Nguyên Viện trưởng Viện chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) phân tích, Cách mạng CN 4.0 đối với nước ta vừa cao xa, vừa gần gụi. Cao xa vì ở mặt bằng chung của nền kinh tế, nước ta hiện nay mới chỉ đạt 2.0 - 3.0, so với 100 nước được đánh giá, kể cả về trình độ và sự sẵn sàng cho CN 4.0 ta đều ở mức gần cuối bảng. Do đó, để theo kịp và đạt mức trên trung bình chứ chưa nói là hàng đầu, còn một khoảng cách rất lớn phải kinh qua vài chục năm mới có thể đạt tới. Ngoài ra, những mục tiêu như trí tuệ nhân tạo, robot phổ biến trong nhiều hoạt động... còn chưa thể với tới ngay và luôn được.

Ngược lại, CN 4.0 cũng lại gần gụi vì trong một số ít lĩnh vực nếu lựa chọn đúng, ta có thể vươn lên nhanh tiếp cận với trình độ cao, đặc biệt về công nghệ thông tin và việc ứng dụng công nghệ này trong những ngành, hoạt động có điều kiện. Đây là một cơ hội, tiềm năng có thể thấy rõ từ tố chất nguồn nhân lực, nếu được bồi dưỡng, sử dụng đúng sẽ được thể hiện, nhưng hiện nay còn chưa được nhận biết đầy đủ, hoặc đã có chủ trương nhưng chưa có giải pháp hữu hiệu, chưa thành hành động thực thi.

“Internet và điện thoại thông minh có bước nhảy vọt, Viettel, TH true milk là những minh chứng thực tế. Như vậy, cái gì có thể làm ngay thành hiện đại thì tranh thủ hết mức; cái gì chưa làm ngay được thì cứ đổi mới cải tiến từng bước, miễn là có năng suất cao hơn, hiệu quả nhiều hơn.

Điều này không loại trừ một ai, việc nào, ngành nào. Vấn đề cốt yếu là có tinh thần ý chí quyết tâm để học, để làm cho được. HỌC để hiểu, nắm vững và làm được cái mới phải là điều nằm lòng hàng ngày trong cuộc sống thường nhật. Gần gụi và đơn giản đến từ cái này.

Quyết tâm xây dựng và vận hành Chính phủ điện tử đang thắp sáng niềm hy vọng với CN 4.0 được khởi động từ trung tâm quản trị cao nhất cả nước, từ đó lan tỏa đến mọi cấp mọi ngành mọi doanh nghiệp”, TS Lưu Bích Hồ chỉ rõ.

Hành động thế nào?

Từ những phân tích trên, vị TS cho rằng, trong giai đoạn từ nay tới năm 2020, trong từng ngành, từng lĩnh vực Việt Nam nên hướng mạnh vào các trọng tâm, trọng điểm cụ thể.

Ví dụ trong nông nghiệp, cần thúc đẩy mạnh hơn nữa đi cùng với cải cách thật sự thực chất về thể chế quyền sử dụng đất của nông dân và doanh nghiệp nông thôn, tiến tới xây dựng quy mô sản xuất lớn, tạo điều kiện ứng dụng khoa học công nghệ. Thúc đẩy mạnh mẽ áp dụng công nghệ tiến bộ về công nghiệp chế biến, công nghệ sau thu hoạch.  

Đối với các ngành dịch vụ, nhất là trong lĩnh vực du lịch cần cải thiện chất lượng, gia tang các sản phẩm du lịch hàm chứa công nghệ và văn hóa dịch vụ cao để thu hút thêm nhiều du khách và quan trọng hơn là thu được nhiều ngoại tệ trên từng khách du lịch vẫn còn nhiều dư địa.

Trong lĩnh vực giao thông vận tải, vị TS trông chờ vào một cuộc tái cơ cấu ngành đồng bộ và hiệu quả giữa các loại hình vận tải, đặc biệt chú trọng việc phát triển hệ thống logistic phù hợp để nhanh chóng giảm chi phí vận tải còn đang quá lớn.

Vị chuyên gia cho rằng, vận tải thông minh kiểu như Grab không thể chần chừ trong khai triển; kết nối và điều hành vận tải bằng kỹ thuật số, nhất là ở đô thị lớn. Đây không phải là điều xa vời, nếu muốn có thành phố thông minh.

Thứ Tư, 17/10/2018 09:53

Đọc nhiều nhất
Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện