Những phát hiện mới về Dự án bom hạt nhân Manhattan

(Bí ẩn khoa học) - Dự án vô phức tạp và nguy hiểm, thậm chí gây ra cái chết cho một số nhà khoa học nhưng đến nay vẫn còn nhiều góc khuất ít được nhắc đến.

Dự án Manhattan nổi tiếng bởi nỗ lực của Mỹ chế tạo thành công những quả bom nguyên tử đầu tiên, trong đó có hai quả ném xuống Nagasaki và Hiroshima năm 1945.

Dự án Manhattan (Manhattan Project) do Mỹ đảm nhận với sự giúp đỡ của Anh và Canada. Từ năm 1942 tới 1946, một lực lượng thuộc Công binh Lục quân Mỹ dưới sự điều hành của Thiếu tướng Leslie Groves để xây dựng dự án có tên Khu vực Manhattan.

Tên gọi Manhattan dần trở thành mật danh chính thay cho tên gọi Phát triển Vật liệu Thay thế. Dự án còn thu nhận một dự án nhỏ hơn, sớm hơn của người Anh mang tên Tube Alloys.

Nhung phat hien moi ve Du an bom hat nhan Manhattan
Những người đầu tiên tham gia Dự án Manhattan

Dưới đây là một số phát hiện mới về dự án này vừa được tạp chí trực tuyến Listverse của Anh cập nhật.

1. Dự án Manhattan được thai nghén từ bức thư của Einstein ?

Lịch sử Dự án Manhattan thường được nhắc đến bắt đầu bằng bức thư Einstein-Szilard. Bức thư nổi tiếng này đã được ký bởi Albert Einstein vào năm 1939 gửi cho Tổng thống Mỹ, Franklin D. Roosevelt.

Người viết bức thư lại là Leo Szilard, Szilard đã viết nó cùng với hai nhà vật lý nổi tiếng khác là Eugene Wigner và Edward Teller, dựa trên nhận thức, rằng một sức mạnh mới đang trỗi dậy từ nghiên cứu hạt nhân. Sức mạnh này, được hình thành từ nguyên tử nặng, có thể gây ra sự hủy diệt hàng loạt, trong đó Đức Quốc xã cũng đã đang khai thác loại vũ khí này.

Szilard viết bức thư nói trên cho Einstein và được gửi đến Tổng thống Roosevelt. Bức thư nhấn mạnh “...sức mạnh mới này sẽ dẫn đến việc ra đời một loại bom mới trong tương lai”. Bức thư còn đề cập, Đức quốc xã đã bắt đầu dự trữ các nguồn uranium từ Tiệp Khắc, điều này cho thấy Đức quốc xã đã và đang nghiên cứu bom nguyên tử.

Roosevelt nhận được thư và quyết định hành động tức thì, cho thành lập Ủy ban Cố vấn về Uranium. Đây là sự khởi đầu của chính phủ Hoa Kỳ hỗ trợ nghiên cứu về uranium (Advisory Committee on Uranium hay ACU) và cuối cùng dẫn đến Dự án Manhattan vào đầu năm 1942.

Nhung phat hien moi ve Du an bom hat nhan Manhattan
Einstein và Szilard

2. Dự án đã bị người Nga xâm nhập

Bí mật là tiêu chí hàng đầu của Dự án Manhattan bởi vậy các quan chức tình báo và FBI đã tìm mọi cách để Đức Quốc xã hoặc Nhật Bản không khám phá được những gì đang làm.

Mặc dù Liên Xô lúc đó là đồng minh của Mỹ nhưng Mỹ vẫn muốn người Nga tránh xa dự án và không muốn cho người Nga được hưởng lợi từ nghiên cứu và thử nghiệm đang được tiến hành. Tuy nhiên, Liên Xô đã tìm cách xâm nhập và thực tế đã thành công. Tình báo Xô-viết đã phát hiện thấy các tài liệu của Anh và Mỹ liên quan đến phân hạch hạt nhân.

Dự án Manhattan được tiến hành dưới một hệ thống an ninh nghiêm ngặt để tránh những phát hiện từ các cường quốc phe Trục, đặc biệt là Đức, và nguy cơ phá hoại ngầm. Một phân đội thuộc Cục Phản gián được thành lập để đảm trách các vấn đề an ninh của dự án. Tới năm 1943, Mỹ nghi ngờ Liên Xô đang tìm cách thâm nhập.

Trung tá Boris T. Pash, chỉ huy Phân nhánh Phản gián của Bộ Tư lệnh Phòng thủ Miền Tây, điều tra một vụ nghi ngờ gián điệp Xô-viết ở Phòng thí nghiệm Phóng xạ ở Berkeley. Oppenheimer thông báo cho Pash biết một giáo sư ở Berkeley, Haakon Chevalier đã tiếp cận ông về việc trao đổi thông tin với Liên Xô.

Gián điệp thành công nhất là Klaus Fuchs, một thành viên của Phái đoàn Anh đóng một vai trò quan trọng ở Los Alamos. Klaus Fuchs là một nhà vật lý lý thuyết và gián điệp nguyên tử người Đức, năm 1950, đã bị kết án cung cấp thông tin từ Dự án Manhattan của Mỹ, Anh và Canada cho Liên Xô trong và ngay sau Thế chiến II.

Sau Klaus Fuchs, nhiều gián điệp khác cũng đã bị phát hiện, bắt giam và kết án như Harry Gold, David Greenglass và vợ chồng Rosenberg. Những điệp viên khác như George Koval và Theodore Hall chỉ bị khám phá sau hàng thập kỉ.

Giá trị của các thông tin các điệp viên nguyên tử nắm được khó mà định lượng, vì giới hạn chính cho dự án nguyên tử của Liên Xô thực ra là thiếu thốn quặng urani hơn là kĩ thuật. Với các thông tin thu được đã tiết kiệm cho Liên Xô một hoặc hai năm xây dựng bom nguyên tử. Ngoài các điệp viên bị lộ vẫn còn nhiều điệp viên khác đến nay vẫn chưa được biết đến.

Nhung phat hien moi ve Du an bom hat nhan Manhattan
Điệp viên Klaus Fuchs

3. Dự án Manhattan ngốn hết bao nhiêu tiền?

Manhattan là một dự án phức hợp, trải rộng trên nhiều địa danh Mỹ và Canada. Các địa điểm quan trọng nhất của dự án là Oak Ridge ở Tennessee và Los Alamos ở New Mexico. Oak Ridge đóng vai trò là nhà máy sản xuất chính, nơi sản xuất uranium để làm giàu cần thiết cho việc tạo ra bom nguyên tử. Địa điểm Los Alamos là một phòng thí nghiệm ở xa được giao nhiệm vụ thiết kế và chế tạo bom.

Vụ nổ bom hạt nhân đầu tiên trong lịch sử đã được thực hiện tại New Mexico, có tên Trinity. Vào lúc 5 giờ 30 phút ngày 16 tháng 7 năm 1945 thiết bị phát nổ với năng lượng tương đương 20 nghìn tấn TNT để lại một hố phủ trinitite (thủy tinh phóng xạ) rộng 76 m  trên hoang mạc.

Sóng xung kích lan ra hơn 160 km, và đám mây hình nấm cao tới 12,1 km. Âm thanh vụ nổ lan tới tận El Paso, Texas. Người Mỹ phải tạo ra một câu chuyện che mắt dư luận rằng một vụ nổ kho đạn xảy ra ở Sân bay Alamogordo.

Để phục vụ cho cuộc thử nghiệm Trinity, nhiều địa danh, nhân tài vật lực đã được huy động và điều này, khiến chi phí tăng vọt. Người ta ước tính, tổng chi phí dự án Dự án Manhattan khởi đầu khá khiêm tốn vào năm 1939, nhưng lớn lên tới mức sử dụng nhân lực hơn 130 nghìn người và tiêu tốn gần 2 tỉ USD, tương đương trên 22 tỷ USD thời giá hiện nay.

Thứ Sáu, 14/06/2019 12:06

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện