LHH Việt Nam góp ý dự thảo của Ngân hàng Nhà nước

(Liên hiệp hội) - Liên hiệp Hội Việt Nam góp ý dự thảo Thông tư do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xây dựng để quản lý ngoại hối cho các tổ chức ở Việt Nam.

Thiếu khái niệm tổ chức Phi chính phủ

Sáng 20/3, ông Phan Tùng Mậu, Phó Chủ tịch Liên hiệp Các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHH Việt Nam) đã chủ trì "Hội thảo Góp ý dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lý ngoại hối chương trình, dự án tài chính vi mô" do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam soạn thảo.

LHH Viet Nam gop y du thao cua Ngan hang Nha nuoc
Phó Chủ tịch Liên hiệp hội Việt Nam Phan Tùng Mậu phát biểu tại Hội thảo.

Phát biểu tại Hội thảo, bà Lê Thị Lân - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển năng lực tài chính cộng đồng (CFRC) cho rằng, dự thảo Thông tư được Ngân hàng Nhà nước soạn thảo vướng nhiều lỗi diễn đạt, lỗi trình bày của một văn bản quy phạm pháp luật và không cho thấy mục đích chính của Thông tư.

Việc quy định đối tượng áp dụng Thông tư này bao gồm "các tổ chức Phi chính phủ" nhưng lại không nêu khái niệm về phân loại tổ chức này khiến cho nhiều tổ chức không biết mình có thuộc diện được tiếp cận nguồn vốn từ nước ngoài hay không.

Nhiều tổ chức đến nay vẫn mơ màng không biết mình có phải là tổ chức Phi chính phủ không khi các cơ quan chức năng trả lời theo nhiều kiểu: đợi thông qua Luật hội, Bộ Nội vụ xin ý kiến các ban ngành nhưng vẫn chưa có câu trả lời cuối cùng về khái niệm của tổ chức này.

Về vấn đề này, Tổng Thư ký, Phó Chủ tịch LHH Việt Nam Phạm Văn Tân cho biết, ông gặp nhiều vướng mắc khi cấp phép cho các tổ chức thuộc VUSTA do liên quan đến các quy định đối với tổ chức Phi chính phủ.

"Các tổ chức muốn tiếp cận các nguồn tài chính ngoại hối nhưng không thực hiện được vì không được coi là tổ chức Phi chính phủ. Định nghĩa tổ chức Phi chính phủ không có trong các quy định hiện hành khiến vấn đề này bế tắc. Trong khi đó, các trung tâm tài chính vi mô của LHH Việt Nam hoạt động rất hiệu quả, dù nguồn tiền hạn chế nhưng lại thực hiện các hoạt động cộng đồng rất tốt" - ông Tân cho biết. 

Quy định mở nhưng không hề "mở"

Một vấn đề khác là dù Thông tư hướng dẫn nhằm tạo điều kiện để các tổ chức được tiếp cận nguồn tài chính từ nước ngoài phục vụ chương trình, dự án tài chính vi mô nhưng với cách diễn giải của Thông tư thì càng không giúp các tổ chức tài chính vi mô có khả năng hoạt động.

"Các tổ chức Hội được thành lập là những đơn vị đang có các hoạt động tài chính vi mô, xóa đói giảm nghèo rất chuyên nghiệp. Tuy nhiên, do không được công nhận là tổ chức Phi chính phủ nên họ không được đăng ký, giao dịch..." - bà Lân cho biết.

Giám đốc CFRC phân tích, các tổ chức Phi chính phủ quốc tế đã rời bỏ tài trợ cho hoạt động cung cấp dịch vụ tài chính vi mô tại Việt Nam từ những năm 2005. Nay chỉ còn loại hình vay vốn KIVA lãi suất 0%. Loại hình này đã mang tới hàng triệu USD cho các dự án đáng lẽ đã có những hiệu quả nhất định đối với xã hội Việt Nam nhưng tới nay lại chưa được hướng dẫn.

Tuy nhiên, theo dự thảo Thông thư, nguồn tài chính tới từ loại hình vay vốn KIVA sẽ bị mất đi.

LHH Viet Nam gop y du thao cua Ngan hang Nha nuoc
Bà Lê Thị Lân – Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển năng lực tài chình cộng đồng (CFRC)

Vị chuyên gia nhận định, hoạt động tài chính vi mô là sản phẩm du nhập từ nước ngoài do các tổ chức phi chính phủ quốc tế đưa vào Việt Nam từ những năm 1990-2000. Nó là một bộ phận trong chương trình phát triển tổng hợp, hỗ trợ các vùng miền núi cao, xóm nghèo, dân tộc thiểu số... Do đó, gần như toàn bộ nguồn hoạt động là từ bên ngoài.

Bà Lân nhận định, dù liên tục kêu gọi, khuyến khích nguồn ngoại hối cho các chương trình tài chính vi mô nhưng trong hành động từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy các tổ chức tham gia đều bị chặn đường hoạt động. Đó là lý do tài chính vi mô không phát triển được và tín dụng đen chiếm lĩnh ở vùng nông thôn.

"Đề nghị Ngân hàng Nhà nước nên có quy định cởi mở hơn để các chương trình, dự án tài chính vi mô được tiếp cận với nguồn vốn vay ưu đãi (ODA), KIVA. Đồng thời, cho phép được vay trả nợ nước ngoài theo phương thức tự vay tự trả như tiền lệ đã có từ những năm 2009- 2010; cho phép được vay từ các tổ chức quốc tế, Tổ chức Tín dụng, Chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức khác theo Quyết định" - bà Lân đề xuất.

Bà Đỗ Thị Vân, Giám đốc Trung tâm Thông tin NGO-IC có chung nhận định. Theo đó, khoảng thời gian năm 1996- 2005, nguồn tài trợ của các tổ chức quốc tế cho tổ chức Phi chính phủ Việt Nam để làm về công tác xóa đói giảm nghèo, phát triển cộng đồng là rất lớn. Đó là các tổ chức khoa học- công nghệ nhưng không được quy định là tổ chức Phi chính phủ để chịu sự quản lý và hỗ trợ từ Quyết định 20.

"Nếu các tổ chức trên đi đăng ký hoạt động theo Quyết định 20 thì chắc chắn sẽ bị loại ra" - bà Vân cho biết.

Kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch LHH Việt Nam Hồ Tùng Mậu nhận xét, cách diễn đạt, trình bày tại dự thảo Thông tư là quá sơ sài so với một văn bản quy phạm pháp luật. Khái niệm "tổ chức Phi chính phủ trong nước" theo Quyết định 20 của Thủ tướng đã nêu là các Hội, các tổ chức quỹ và các tổ chức từ thiện nhưng có những Hội ra đời lại từ các quyết định của các cơ quan thuộc Chính phủ.

"Hội là một phạm vi rất rộng, gồm cả các tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức chính trị-xã hội-nghề nghiệp, tổ chức nghề nghiệp-xã hội, các tổ chức xã hội. Ngoài ra còn có những tổ chức do Hội thành lập theo Luật của các Bộ ngành như Luật Khoa học- Công nghệ. Vì vậy cần làm rõ lại" - ông Mậu nhận định.

 Cúc Phương

Thứ Năm, 21/03/2019 10:44

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện