Có địa chỉ nhận phần trách nhiệm thảm họa trồng cao su

(Doanh nghiệp) - Nhiều địa phương đã trồng cao su vượt quy hoạch chung, một số tỉnh bắc trung bộ gặp bão lũ, cao su đổ chết còn miền núi phía Bắc trồng cao su gặp lạnh, không phù hợp điều kiện khí hậu đã bị chết hàng loạt, ông Phạm Đồng Quảng, Phó Cục trưởng cục trồng trọt Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thừa nhận: có một phần trách nhiệm của Cục Trồng trọt trong định hướng quy hoạch chung về phát triển cao su tại khu vực này.

Tuy nhiên ông Quảng cũng cho rằng: “Trong sản xuất trồng trọt thì phải chấp nhận rủi ro”.

Tỉnh nào cũng vượt quy hoạch

PV: - Thưa ông thông tin về cây cao su Quảng Bình, Quảng Trị bị bão tàn phá gần đây khiến hàng trăm người dẫn phải chặt, đốn, cưa cây cao su thành từng khúc nhỏ đem đi bán làm củi. Theo ông sự việc này đã được lường trước khi quyết định quy hoạch trồng cao su tại vùng đất này?

Ông Phạm Đồng Quảng: - Việc trồng cao su ở bắc trung bộ là có quy hoạch theo chủ trương của Chính phủ, trong đó Bộ NNPTNT tham gia vào quy hoạch tổng thể. Trên cơ sở này, các tỉnh chi tiết hóa bằng các nghị quyết của đảng bộ, cụ thể hóa bằng đề án và quy hoạch chi tiết của các tỉnh, các huyện, xã.

Dù đã có quy hoạch, nhưng một số tỉnh đã trồng vượt quy hoạch, do cao su tiểu điền phát triển vượt kiểm soát của địa phương, nhất là giai đoạn từ 2009 - 2011 khi giá cao su đạt mức cao kỷ lục (120 triệu đồng/tấn). Cụ thể, Quảng Bình trồng vượt quy hoạch 13.000ha, Hà Tĩnh trồng vượt quy hoạch 8.000ha...

Trước đây khi triển khai quy hoạch, chúng tôi có tính đến các yếu tố bất lợi về bão lũ và có cả các phương án hạn chế thiệt hại do tác động của bão như trồng các vành đai chắn gió 10-12m với 3 cấp, hạn chế trồng ở các vùng ven biển, trồng theo hướng tây bắc...

Tuy nhiên, trong thực tế, các hộ trồng cao su tiểu điền yêu cầu trồng cây vành đai chắn gió cho vườn cao su là rất khó, do đất đã chia cho từng hộ nên không ai đứng ra trồng cây vành đai, vì thế quy trình này không hề đơn giản.

Mặt khác, xác suất bão lớn đổ bộ vào miền Trung có mức độ tàn phá như cơn bão số 10 vừa qua là thấp. Qua thống kê cho thấy, bình quân 25-30 năm mới có một cơn bão lớn tương tự đổ bộ vào địa phương, nhiều doanh nghiệp và người dân vẫn chấp nhận rủi ro này.

Ông Quảng cho rằng: bình quân 25-30 năm mới có một cơn bão lớn tương tự đổ bộ vào địa phương, nhiều doanh nghiệp và người dân vẫn chấp nhận rủi ro này.
Ông Quảng cho rằng: bình quân 25-30 năm mới có một cơn bão lớn tương tự đổ bộ vào địa phương, nhiều doanh nghiệp và người dân vẫn chấp nhận rủi ro này.

Cục có phần trách nhiệm

PV: - Thưa ông nhưng thực tế thì người dân đang phải gạt nước mắt để dọn những vườn cao su bị gãy rạp trong khi tiền họ đổ vào đó không ít và phải đi vay. Trong hoàn cảnh này trách nhiệm của Bộ NNPTNT tới đâu thưa ông?

Ông Phạm Đồng Quảng: - Trong vấn đề này, Cục Trồng trọt có phần trách nhiệm trong việc định hướng quy hoạch chung về phát triển cao su tại khu vực này.

Đây là rủi ro ngoài ý muốn, do sức tàn phá của cơn bão số 10 rất mạnh, kéo dài tới hơn 5 tiếng đồng hồ liên tục, nên không riêng cây cao su mà cả các loại cây có khả năng chịu gió bão như keo, bạch đàn... cũng bị gãy đổ hàng chục ngàn hécta.

Hơn 50 năm phát triển cây cao su tại khu vực bắc trung bộ, tác động của biến đổi khí hậu đã làm cho tần suất bão lớn đổ bộ vào khu vực này tăng lên, đây cũng là điều phải xem xét khi phát triển quy hoạch cây cao su tại khu vực này.

Tuy nhiên trong sản xuất trồng trọt thì phải chấp nhận rủi ro. Hiện toàn bắc trung bộ có tổng diện tích hơn 82.000ha cao su. Theo thống kê có hơn 10.000ha bị gãy đổ hoàn toàn không thể phục hồi.

Với 72.000ha caosu còn lại, nhiều địa phương đã có các phương án để chăm sóc, bảo vệ như vun lại gốc những cây bật rễ, cưa cành gãy, bôi thuốc để ra mầm mới. Nhiều tỉnh đã chủ động hỗ trợ bà con tiền mua máy cưa, mua thuốc, hỗ trợ nhân công và tiêu thụ gỗ cao su...

Các tỉnh cũng đã lên các phương án bảo vệ cao su, đối phó các cơn bão sắp tới như đầu tư chằng chống ở các vùng cao su có nguy cơ bão lớn, điều chỉnh lại về mật độ thâm canh...

Với hơn 10.000ha mất trắng, chúng tôi khuyến cáo bà con trước mắt tận thu mủ và chặt lấy gỗ để bán trước khi hủy hoàn toàn. Sau đó, có thể xem xét trồng một vụ cây ngắn ngày như ngô, khoai lang, rau... để cứu vãn tình thế.

Cục cũng đề xuất với lãnh đạo bộ và Chính phủ trợ cấp thóc giống, hạt giống cây trồng và kinh phí khôi phục lại hệ thống thủy lợi cho các vùng chịu tác động mạnh của cơn bão số 10, số 11 để hỗ trợ cho người dân.

Có tới hơn 10.000ha cao su bị mất trắng
Có tới hơn 10.000ha cao su bị mất trắng

PV: - Hiện có thông tin địa phương và người dân sẽ trồng lại cao su tại những khu vực bị mất trắng. Việc này được cân nhắc như thế nào, thưa ông?

Ông Phạm Đồng Quảng: - Chúng tôi đã ghi nhận ý kiến của các địa phương, các doanh nghiệp và cả người dân. Đa số đều quyết tâm trồng lại cao su. Quan điểm của Cục Trồng trọt là cần bình tĩnh, cân nhắc để đưa ra phương án hợp lý nhất cho từng địa phương.

Tôi cho rằng chúng ta vẫn còn thời gian để suy nghĩ về điều này, vì muốn trồng lại cao su thì sớm nhất phải đến tháng 5/2014, muộn nhất là tháng 9/2014.

Nếu không trồng cao su mà chuyển sang các cây khác cũng phải cân nhắc kỹ, bởi vùng này thiếu nước, mùa khô hạn kéo dài từ tháng 4 đến tháng 9, nếu trồng các cây khác phải tính toán kỹ đầu ra, thị trường tiêu thụ cho nông dân.

Còn nếu tiếp tục trồng cao su, cục sẽ phải bàn bạc thật kỹ lưỡng với các địa phương, từ đó xác định rõ chỗ nào trồng được, chỗ nào không. Trực tiếp làm công việc quy hoạch chi tiết này là chính quyền các tỉnh, huyện, xã.

Về phía Cục Trồng trọt, ngày 30/10 chúng tôi sẽ tổ chức hội thảo khoa học tại Vĩnh Linh - nơi cao su bị thiệt hại nặng nhất - để lấy ý kiến của nông dân và doanh nghiệp cũng như các cấp chính quyền địa phương.

PV: - Thưa ông vậy còn đối với các tỉnh miền núi phía Bắc cao su cũng đang được trồng hàng loạt và cũng có tình trạng gặp lạnh cao su bị chết. Nhiều chuyên gia còn cảnh báo một số vùng trồng còn có nguy cơ không cho mủ. Vậy Bộ đã rà soát việc này như thế nào?

Ông Phạm Đồng Quảng: - Riêng các tỉnh miền núi phía Bắc đã có chủ trương rồi, cứ thực hiện đúng theo Quy hoạch 750 của Thủ tướng Chính phủ tức là chỉ tập trung ở Sơn La, Điện Biên và Lai Châu còn các tỉnh khác chỉ trồng thử nghiệm và đánh giá.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Phương Nguyên (Thực hiện)

Thứ Năm, 24/10/2013 14:38

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện