Hơn nửa tỷ USD đắp chiếu bên Lào: Trách nhiệm của ai?

(Doanh nghiệp) - Bộ Công thương yêu cầu Vilachemsalt kiểm điểm làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan đến các sai phạm và có biện pháp xử lý theo quy định.

Trong văn bản gửi Thủ tướng của Bộ Công thương về việc thanh tra Dự án khai thác và chế biến mỏ Kali tại Lào của Tập đoàn Hoá chất Việt Nam (Vinachem) đã hé lộ nhiều sai phạm trong quá trình thực hiện dự án này.

Bộ Công thương cho biết, dự án trên được bắt đầu triển khai từ năm 2004. Giai đoạn 2004-2008, Vinachem thực hiện công việc thăm dò, đánh giá trữ lượng muối; giai đoạn 2012-2016 đầu tư, hoàn thiện hạ tầng mỏ muối để đưa vào khai thác.

Để thực hiện dự án này, Vinachem dự kiến đầu tư khoảng 522,46 triệu USD bằng các nguồn vốn tự có, vốn vay ưu đãi Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB), vốn vay thương mại có bảo lãnh của Chính phủ, và vốn vay thương mại không bảo lãnh.

Theo báo cáo của Bộ Công thương, đời của dự án khai thác và chế biến muối mỏ ở Lào là 20 năm. Việc tính toán hiệu quả kinh tế trong báo cáo nghiên cứu khả thi được xác định trên giá cơ sở của giá bán sản phẩm KCl. Tháng 9/2015, thì giá bán KCl tiêu chuẩn là 340 USD/tấn, KCl dạng hạt là 365 USD/tấn. Với mức giá này dự án có hiệu quả kinh tế.

Cuối năm 2016, giá KCl tại thị trường Đông Nam Á giảm sâu còn 250 USD/tấn, giá KCl tại Việt Nam còn 270 USD/tấn nên ảnh hưởng hiệu quả của dự án. Triển vọng dự án đảo ngược, nếu đầu tư tiếp sẽ lỗ.

Dù dự án khai thác và chế biến muối kali tại Lào đặt mục tiêu hoàn thành giai đoạn đầu tư, đưa vào khai thác vào năm 2016, nhưng đến năm 2015 Vinachem mới chính thức khởi công dự án và đến nay dự án vẫn đang dở dang.

Hon nua ty USD dap chieu ben Lao: Trach nhiem cua ai?
Bảng công bố đầu tư dự án muối mỏ kali tại Lào của Vinachem. Ảnh: VnExpress

Cuối năm 2008, Vinachem đã thành lập Công ty TNHH Hoá chất và Muối mỏ Việt Lào (Vilachemsalt, công ty con 100% vốn của Vinachem) để thực hiện dự án này. Trong quá trình triển khai dự án, Vinachem, Vilachemsalt đã có những hạn chế, thiếu sót.

Theo kết luận thanh tra, Vilachemsalt đã không đủ năng lực, không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao trong tổ chức đấu thầu, phê duyệt thay đổi thiết kế kỹ thuật, lập kế hoạch tổng thể về tiến độ thực hiện dự án, tổ chức giám sát các nhà thầu thi công, nghiệm thu khối lượng, chất lượng công trình, lưu giữ tài liệu dự án theo quy định pháp luật.

Vì vậy đã xảy ra hàng loạt sai phạm trong quản lý, đấu thầu, đầu tư dự án.

Bộ Công thương yêu cầu Vilachemsalt làm việc với nhà thầu rà soát, tính toán giá trị dự toán để giảm trừ khi quyết toán một số gói thầu áp dụng sai hệ số nhân công làm tăng 3,4 tỷ đồng; thực hiện các gói thầu không đảm bảo chất lượng và yêu cầu bồi thường, giảm trừ hơn 8 tỷ đồng. Yêu cầu rà soát, bổ sung, hoàn thiện hồ sơ liên quan đến việc chi thanh toán chi phí chuyên gia cho công tác đấu thầu gói thầu EPC không đủ điều kiện quyết toán...

Bên cạnh đó, kiểm điểm làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan đến các sai phạm và có biện pháp xử lý theo quy định trong việc quyết toán gói thầu số 6 khi chưa xác định rõ sai sót của nhà thầu với số tiền 648 triệu đồng, chi phí chuyên gia cho công tác đấu thầu gói thầu EPC không đủ điều kiện quyết toán số tiền gần 1,255 tỷ đồng.

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ giám sát, phê duyệt, quản lý tiến độ, chất lượng trong quá trình thực hiện dự án. Bộ Công Thương cũng yêu cầu Vinachem công khai kết luận thanh tra và theo phân cấp quản lý tiến hành kiểm điểm trách nhiệm các cá nhân, tập thể liên quan đến hạn chế, thiếu sót.

Bộ Công thương yêu cầu Vinachem làm rõ phương án sử dụng vốn, trình tự thủ tục bảo lãnh ngân hàng, triển khai và tổ chức thực hiện dự án cũng như ký kết hợp đồng tín dụng 29 ngày; giai đoạn ký hợp đồng EPC và khởi công, dù Bộ Tài chính chưa bảo lãnh để giải ngân vốn vay nhưng Vinachem đã ký hợp đồng là chưa đảm bảo chắc chắn khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán; việc do dự tạm ngừng hợp đồng EPC làm phát sinh gần 40 tỷ.

Hiện dự án này đã tạm dừng 2 lần, trong đó lần 2 là tạm dừng không thời hạn do giá KCl giảm sâu.

Liên quan đến dự án muối mỏ Kali tại Lào, tại cuộc họp báo Chính phủ ngày 1/3, ông Đỗ Thắng Hải - Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, dự án trên đã "chính thức dừng thực hiện theo quyết định của Bộ Chính trị Việt Nam, Lào".

"Trong quá trình thực hiện, chúng tôi nhận thấy hiệu quả dự án không được như tính toán nghiên cứu khả thi ban đầu. Việc dừng dự án này thực hiện theo quyết định của Bộ Chính trị hai nước", Thứ trưởng Hải nói.

Ông nói thêm, cơ quan này đang tích cực phối hợp cùng các bộ, ngành, Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Vinachem thu hồi số tiền đầu tư tại dự án.

"Mục tiêu làm sao thu hồi được cao nhất số tiền đã rót vào dự án này, kể cả tìm cách bán dự án nếu được", ông nhấn mạnh. Song song đó, Bộ và Vinachem cũng kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân và trình cấp có thẩm quyền.

Minh Thái (Tổng hợp)

Thứ Tư, 20/03/2019 10:09

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện