Mối lo EVN... phá sản: Đề xuất tăng giá ngược đời

(Doanh nghiệp) - Trong khi các yếu tố đầu vào không hề tăng, trái lại còn đang giảm mà EVN không chịu giảm giá điện mà lại đòi tăng quả là chuyện nực cười.

EVN đã làm được gì?

Bàn về vấn đề giá điện, theo PGS.TS Phạm Tất Thắng, nghiên cứu viên cao cấp Bộ Công thương, tâm lý tất yếu xưa nay là người tiêu dùng bao giờ cũng muốn có giá rẻ, càng rẻ, còn tốt, còn người sản xuất luôn muốn bán giá tốt nhất.

"Một thực tế đã được nhiều tài liệu, chuyên gia chỉ ra rằng, giá điện ở Việt Nam chưa khuyến khích được các thành phần kinh tế đầu tư vào lĩnh vực này, đặc biệt là vốn đầu tư nước ngoài, cuối cùng chỉ có doanh nghiệp nhà nước với nhau, thiếu đi sự cạnh tranh. Có nhiều nguyên nhân: do độc quyền, do cách quản lý, đặc biệt là giá điện không đủ bù đắp cho chi phí hiện tại...

EVN đòi tăng giá điện trong bối cảnh giá đầu vào đang giảm
EVN đòi tăng giá điện trong bối cảnh giá đầu vào đang giảm

Chính phủ đã chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phải rà soát để giảm mạnh chi phí giá điện nhằm giảm giá thành, nhất là vấn đề giảm hao hụt điện năng và tăng năng suất lao động. Trong nhiều trường hợp cần phải nghiên cứu, phân tích kỹ lưỡng xem ngưỡng giảm được đến đâu. Ví dụ, mục tiêu giảm hao hụt điện năng trên đường truyền là tất yếu, giảm được thì quá tốt.

Tuy nhiên để làm được điều đó đòi hỏi phải có sự đầu tư vào mạng lưới đường dẫn, từ cao áp, trung áp đến hạ áp phải đồng bộ. Trong khi chưa làm được việc đó thì phải tìm phương pháp khác.

Ngoài ra, một vấn đề khác EVN đang phải đối mặt là tập đoàn này đang nợ đầm đìa... Tất cả những việc này Nhà nước phải tính toán để tìm cách giải quyết. Trước mắt, theo Bộ Công thương là nâng giá điện lên một chút để bù đắp, giảm bớt các chi phí trong quá trình thực hiện các biện pháp căn cơ, có tính lâu dài hơn", ông Thắng phân tích.

Dù vậy, ông Thắng cũng đồng tình rằng, EVN đề nghị tăng giá điện đúng trong bối cảnh các yếu tố đầu vào trong cơ cấu giá thành điện đều giảm. Cụ thể, giá dầu và khí giảm mạnh hơn 6 tháng qua, nguồn thuỷ điện trong nước dồi dào, giá than thế giới cũng đang tuột dốc...

"Đề xuất tăng giá điện vào thời điểm này âu cũng nằm trong cách quản lý của ngành điện Việt Nam. Ngành điện đang độc quyền quá! Mà bất cứ ai nằm trong thế độc quyền bao giờ cũng tìm cách để phát huy lợi thế của độc quyền. Do vậy, nếu không giải quyết được vấn đề này thì không bao giờ đưa được giá cả theo cơ chế thị trường", ông Phạm Tất Thắng chỉ rõ.  

Bởi vậy, trước đề xuất của EVN bổ sung các chi phí như tăng giá than, giá khí, tăng thuế tài nguyên nước... vào giá điện năm 2015, ông Phạm Thắng Thắng nhấn mạnh: "Phải đi sâu phân tích kỹ lưỡng xem các khả năng để giảm giá thành đã được xem xét triệt để hay chưa". 

Nhìn lại, vị chuyên gia kinh tế này cho rằng, trước khi đặt vấn đề tăng giá, EVN đã làm được một số việc, như: thay đổi cơ bản cách quản lý đường hạ thế để giảm bớt hao hụt và đã có những chuyển biến bước đầu; sử dụng năng lương sạch như năng lượng mặt trời... 

Mối lo EVN...phá sản: Đừng chỉ so giá điện với thế giới

Phải minh bạch đầu vào

Tỏ ra đồng tình với PGS.TS Phạm Tất Thắng về thời điểm đòi tăng giá điện của EVN nhưng chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan gay gắt hơn khi cho rằng: "Vị nào phát biểu EVN sẽ phá sản nếu không tăng giá thực sự không có căn cứ gì!". Theo bà Lan, giá xăng dầu đang giảm mạnh đáng lẽ phải giúp cho giá thành của ngành điện giảm xuống. 

"Trong khi các yếu tố đầu vào không hề tăng, thậm chí đang giảm mà ngành điện không chịu giảm giá, đã thế lại còn đòi tăng quả là chuyện rất nực cười", bà nói.

Trong khi đó, bà Bùi Thị An, ĐBQH Hà Nội khẳng định, trong kinh doanh, muốn tăng hay giảm giá, bất kỳ doanh nghiệp nào dù là tư nhân hay nhà nước đều phải có sự minh bạch.

"Đối với EVN cũng vậy. Tập đoàn này phải minh bạch đầu vào: giá nguyên liệu, nhân công bao nhiêu, lời lãi thế nào, lãi những năm trước đã chi vào những việc gì... Nếu EVN không minh bạch những điều này thì không thể biết họ tăng giá có hợp lý hay không, chừng nào kiểm soát được đầu vào thì mới tính tiếp được", bà An nói.

Bà An cũng nhắc lại chỉ đạo của Thủ tướng đối với EVN về việc giảm giá thành. Đặc biệt, theo bà trong bối cảnh hiện nay không thể tăng khi giá dầu đang giảm mạnh. 

"Ngành điện cứ báo lỗ nhưng lỗ thật hay không thì phải có sự giám sát, kiểm tra mới biết", bà nói.

  • Thành Luân

Thứ Năm, 29/01/2015 07:10

Sự Kiện