Dùng ngân sách ''xóa'' nợ xấu: Câu hỏi phải trả lời dân

(Tài chính) - Nếu ngành ngân hàng không tái cơ cấu toàn diện, không ai có thể đảm bảo chắc chắn nợ xấu sẽ phát sinh trong tương lai.

TS. Nguyễn Trí Hiếu - chuyên gia tài chính, ngân hàng đồng tình với đề xuất của Bộ KHĐT là phải lấy tiền tươi để xử lý nợ xấu. Ông Hiếu cũng khẳng định lấy tiền tươi xóa nợ là giải pháp duy nhất hiện nay nhưng xóa nợ không có nghĩa là tha nợ. Số nợ đó sẽ được lấy lại dần dần khi doanh nghiệp được phục hồi.

PV:- Mới đây, Bộ KHĐT đề xuất dùng một phần ngân sách để xử lý nợ xấu của doanh nghiệp nhà nước. Quan điểm của ông về đề xuất trên như thế nào?

TS Nguyễn Trí Hiếu: Tôi hoàn toàn ủng hộ đề xuất trên, nhưng trước hết phải làm rõ xóa nợ là thế nào?

Xóa nợ ở đây là xóa những khoản nợ trên sổ sách kế toán chứ không phải là tha nợ. Và việc xóa nợ phải dựa trên kết quả thẩm tra của Hội đồng xử lý rủi ro để chắc chắn các ngân hàng không xóa nợ nhầm.

Dung ngan sach ''xoa'' no xau: Cau hoi phai tra loi dan
TS Nguyễn Trí Hiếu

Tôi ví dụ, đối với một con nợ đã mất đi khả năng thanh toán, tài sản thế chấp trên sổ sách cũng đã bằng 0 rồi, thì cần thiết phải dùng tới một "kỹ xảo" kế toán để làm sạch số nợ đó, tài sản đó trên bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp.

Khoản nợ đó được mang ra khỏi các sổ sách kế toán của NHTM, các DNNN nhưng vẫn phải theo dõi nó, đòi dần nó.

Tuy nhiên, câu chuyện xóa nợ ở Việt Nam còn rất nhiều khó khăn vì nó liên quan tới vấn đề trách nhiệm, trong đó có cả việc xem xét trách nhiệm hình sự. Đó là lý do, khiến nợ xấu cứ dùng dằng mãi không thể xử lý được.

Việc giữ mãi một khoản nợ trên sổ sách ngân hàng mà biết rõ con nợ đó đã chết là rất vô lý. Nó giống như một mầm mống ung thư đang được nuôi dưỡng trên một cơ thể tưởng như cường tráng nhưng thực chất lại đang "hấp hối". Vì vậy, để trả lời cho câu hỏi có cần phải xóa nợ không, tôi khẳng định việc xóa nợ để xây dựng một cơ thể khỏe mạnh thực sự là rất cần thiết.

Vậy phải xóa nợ bằng cách nào? Có hai cách để xóa nợ, một là với những con nợ là những doanh nghiệp nếu xác định doanh nghiệp thật sự không còn khả năng trả nợ thì cần phải cho phá sản hoặc buộc phải đưa ra tòa yêu cầu tuyên bố phá sản. Tài sản của con nợ sẽ được định giá, bán thanh lý để trả nợ cho ngân hàng.

Đó là với doanh nghiệp, còn thủ tục phá sản với cá nhân ở Việt Nam hiện đang rất phức tạp do quy định "cá nhân không được phép phá sản". 

Việc cá nhân không được phép phá sản khiến các ngân hàng buộc phải lưu giữ những khoản nợ dù biết chắc không thể thu hồi được trên sổ sách.

Việc này là rất vô lý, tôi cho rằng, Quốc hội phải xem xét lại và cần phải đưa quy định phá sản với cá nhân vào luật cụ thể.

Với trường hợp thứ hai là những doanh nghiệp có thể phục hồi được thì Chính phủ cần phải bơm tiềm mua lại nợ xấu, làm sạch sổ sách kế toán. Khoản tiền trên chỉ là tạm ứng và sẽ được đòi lại trong tương lai.

PV:- Trong bối cảnh hiện nay, theo ông, đây có phải là giải pháp tối ưu nhất hay không và vì sao?

TS Nguyễn Trí Hiếu:- Tôi nghĩ rằng đó là giải pháp duy nhất cho tới thời điểm này. Nếu tiếp tục nuôi nợ xấu bằng cách gom lại nợ tại VAMC thì nhiều năm nữa cũng chưa chắc đã giải quyết được nợ.

Tuy nhiên, việc mua bán bắt buộc phải theo cơ chế thị trường, không thể mua theo giá trị trên sổ sách. Thậm chí các NHTM phải chấp nhận triết khấu rất sâu lên đến 50%. Khi bán với giá đó ngân hàng cũng đã chịu thiệt nhưng phải chấp nhận để có được bảng cân đối tài chính sẽ sạch nợ xấu. VAMC cũng cần mua nợ bằng “tiền tươi thóc thật”, trả bằng trái phiếu có bảo lãnh của NHNN. Đặc biệt, tổ chức xử lý nợ này có thể triển khai hình thức “mua đứt bán đoạn”, có toàn quyền quyết định đối với tài sản bảo đảm cho các khoản nợ xấu.

Để làm được như vậy, cơ chế luật pháp về mua bán nợ cũng phải thay đổi cho phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đó là cách xử lý với những khoản nợ của DNNN, còn nợ không thuộc về DNNN thì xử lý thế nào? Trong trường hợp này, VAMC có thể tạm ứng tiền từ ngân sách nhà nước mua lại khoản nợ của các doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức khác ngoài nhà nước. Khoản nợ này sau khi được mua về sẽ được mua bán lại theo cơ chế thị trường và số tiền thu được VAMC sẽ có trách nhiệm hoàn trả cho ngân sách. Hiện có rất nhiều các tổ chức, nhà đầu tư tài chính nước ngoài muốn mua lại các khoản nợ này của các doanh nghiệp Việt Nam, cái họ muốn không phải là doanh nghiệp đó mà chính là những tài sản thế chấp của những doanh nghiệp này.

Thứ Ba, 20/09/2016 07:48

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện