Mỗi người Việt Nam đang gánh 20 triệu đồng nợ công

(Tài chính) - Ngày 13/5, theo đồng hồ báo nợ toàn cầu The Economist, nợ công VN đang ở mức 89,29 tỷ USD, tương đương mỗi người phải gánh 1.000USD tiền nợ công.

Vênh con số

Với tốc độ tăng trưởng kinh tế như hiện tại, The Economist dự đoán nợ công Việt Nam sẽ tăng lên 97,35 tỷ USD vào năm tới, tức mỗi người dân sẽ gánh nợ 1.065 USD. Tuy nhiên, kinh tế có dấu hiệu phục hồi nên tổng nợ chỉ còn chiếm 45,2% GDP.

Theo con số từ Bộ Tài chính, ước tính nợ công của Việt Nam đang vào khoảng 59,3% GDP, tức thấp hơn 1% so với dự báo hồi cuối năm trước.

Một lãnh đạo Bộ Tài chính cho hay, con số này có thể thay đổi khi đối chiếu lại với các đối tác chủ nợ nước ngoài và điều chỉnh khi thực hiện kiểm toán. 

TS Lê Đăng Doanh: Nợ công VN cao hơn ADB cảnh báo

“Con số chính xác sẽ được công bố trong bản tin nợ công tiếp theo, dự kiến phát hành vào tháng 6 tới”, vị này nói.

Trước đó, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đưa ra cảnh báo, Việt Nam tiếp tục đối mặt rủi ro về nợ công, bởi thâm hụt ngân sách dự báo tăng trong năm nay.

Giá dầu xuống thấp so với dự tính hay như thực hiện các cam kết của hiệp định thương mại Việt Nam phải cắt giảm, miễn nhiều khoản thuế sẽ tác động nhất định tới nguồn thu.

Cần có cái nhìn đúng về nợ công của Việt Nam

Cần có cái nhìn đúng về nợ công của Việt Nam

Trong khi đó, chi đầu tư được dự báo tăng (gần 20%) sau 2 năm giảm và chi thường xuyên cũng dự kiến tăng 10%. Ngân hàng này dự báo, nếu thu ngân sách thấp hơn dự toán, Chính phủ sẽ lựa chọn tăng thâm hụt ngân sách hơn là cắt giảm chi tiêu.

Khi đó, nợ công đến cuối năm 2016 có thể tăng đến 60% GDP.

Tương lai ngắn hạn nợ công tăng vượt ngưỡng 65%

Trước đó, tại Diễn đàn Kinh tế mùa Xuân, ngày 21/4, tiến sĩ Trần Đình Thiên - Viện Trưởng Viện Kinh tế Trung Ương cho rằng nợ công hiện đang tăng với tốc độ cao: năm 2015 dự báo nghĩa vụ trả nợ trên tổng thu ngân sách sẽ vượt “vạch đỏ” (25,9%).

Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở con số nợ công là bao nhiêu, mà là ở xu hướng tăng trưởng của nợ công và khả năng trả nợ. Nghĩa là cần cân nhắc trong tương lai ngắn hạn rất có khả năng nợ công của VN sẽ tăng vượt ngưỡng 65% và khả năng trả nợ là rất khó khăn và hạn chế, xét trên những rủi ro về nợ công, quản lý nợ công và vấn về thâm hụt ngân sách.

Theo đánh giá của Ủy ban Kinh tế Quốc hội, cách hạch toán ngân sách nhà nước ở Việt Nam không theo thông lệ quốc tế. Nhiều khoản chi ngân sách từ nguồn trái phiếu chính phủ cho các dự án giáo dục, thuỷ lợi, y tế... được để ngoài bảng và không được tính đầy đủ vào thâm hụt ngân sách và nợ công.

Năm 2015: vấn đề nợ công sẽ trở nên nóng hơn?

Bên cạnh đó, còn một lượng nợ lớn của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) không được Chính phủ bảo lãnh, cũng không được phản ánh trong bội chi ngân sách và nợ công hàng năm như thông lệ và khuyến cáo của nhiều tổ chức quốc tế.

Cùng quan điểm, TS Ngô Trí Long cũng chỉ ra rằng, cách tính nợ công của Việt Nam và quốc tế có sự vênh nhau, không khớp với nhau. Điều đó có nghĩa nợ của doanh nghiệp nhà nước, nợ của một số chính quyền địa phương hoặc tổ chức thuộc nhà nước được nhà nước không tính vào đó.

Với tỷ lệ nợ công so với GDP như vậy đồng thời với những khó khăn thách thức cũng như xu hướng nợ công tăng, khả năng chi trả và việc sử dụng không hiệu qủa thì đây là tình trạng đáng báo động, ông Long quan ngại.

Ở một góc nhìn khác, ông Doanh cho rằng: “Bởi đó là chính sách vay nợ không bền vững. Nếu chúng ta vay cho mục đích đầu tư thì sẽ sản sinh ra sản phẩm mới để đóng góp vào GDP để từ đây có tiền thuế cho trả nợ. Nhưng nếu vay tiêu dùng thì các khoản vay đó sẽ mất đi mà không sản sinh lợi nhuận. Như thế rất đáng lo ngại.

Vì thế, cần phải có cuộc đại phẫu về ngân sách nhà nước bằng cách cắt giảm chi tiêu thường xuyên, chẳng hạn như tinh giản bộ máy quản lý nhà nước. Đồng thời, phải cắt giảm đà tăng nợ công thông qua xem xét chi tiêu ngân sách”, TS.Doanh nhấn mạnh.

Tuy nhiên, tất cả các chuyên gia đều chung nhận định, nợ công của Việt Nam mặc dù vẫn trong ngưỡng an toàn, nhưng lại tiềm ẩn những rủi ro về bội chi ngân sách và khả năng thanh toán nợ trong tương lai trung và dài hạn xuất phát từ cách nhìn nhận chưa thực sự đúng đắn về quản lý và hoạch định chính sách về nợ công hiện nay.

Ngân Giang (Tổng hợp TPO, ĐVO)

Thứ Năm, 14/05/2015 10:32

Sự Kiện