Quỹ tích lũy trả nợ công: Đồng mua rau, đồng mua thịt...

(Tài chính) - Lập Quỹ nhưng không kiểm soát được nợ công, để nợ công ngày càng phình to thì cuối cùng có Quỹ cũng không thể cáng đáng nổi.

Chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Trí Hiếu chia sẽ quan điểm đồng thời, ông cũng đưa ra kiến nghị nhằm giúp Quỹ tích lũy trả nợ công hoạt động hiệu quả, đúng mục tiêu Nghị quyết đã đề ra.

Quy tich luy tra no cong: Dong mua rau, dong mua thit... 
Nợ công ngày càng tăng cao. Ảnh: Enternews.vn

PV:- Thưa ông, Chính phủ vừa ban hành Nghị định quy định việc lập, quản lý và sử dụng Quỹ Tích lũy trả nợ. Ngoài quy định rõ người có thẩm quyền quyết định sử dụng, ứng vốn quỹ thuộc về Chính phủ và người đứng đầu các bộ ngành trực thuộc Chính phủ.

Nghị định cũng cho biết, các khoản thu như thu hồi nợ cho vay lại, thu phí quản lý cho vay lại, phí bảo lãnh và lãi phạt chậm trả với khoản phí bảo lãnh hoặc lãi tiền gửi, cho vay, ủy thác quản lý vốn, đầu tư quỹ... sẽ là khoản thu của Quỹ tích lũy. Ngược lại, các khoản chi trả nợ nước ngoài (gốc, lãi) với khoản vay về cho vay lại, chi xử lý rủi ro, chi nghiệp vụ quản lý nợ công... là khoản chi của quỹ.

Thưa ông, ông bình luận như thế nào về sự ra đời của quỹ này? Nếu quỹ này đi vào hoạt động, sẽ có những khác biệt gì trong vấn đề vay trả và kiểm soát nợ công, đặc biệt trong bối cảnh nợ công đã sát trần như hiện nay?

TS Nguyễn Trí Hiếu:- Tôi cho rằng, trong bối cảnh nợ công Việt Nam đang rất cao và tăng rất nhanh như hiện nay, việc tồn tại của một nguồn Quỹ dùng để đảm bảo cho khả năng trả nợ của Chính phủ là điều hiển nhiên. Quỹ này lẽ ra phải được thực hiện từ trước đó.

Tuy nhiên, sự tồn tại hay ra đời của Quỹ tích lũy trả nợ không nói lên được khả năng trả nợ của Việt Nam, cũng không chứng minh được khả năng kiểm soát nợ công của Việt Nam đang ở mức độ nào? Quỹ tích lũy trả nợ chỉ giống như một quỹ dự phòng, Chính phủ cho tiền vào đó và Quỹ sẽ sắm vai là người đi trả nợ. Do đó, Quỹ tích lũy nợ công chỉ giúp giải quyết về mặt thủ tục hành chính, không phải là giải pháp kỹ thuật có thể giải quyết triệt để được vấn đề nợ công của Việt Nam.

Muốn giải quyết được vấn đề nợ công, cần phải xác định rõ, cốt lõi của nợ công Việt Nam không phải là sẽ trả nợ như thế nào mà phải là Việt Nam nợ như thế nào? Và khả năng trả nợ của Việt Nam tới đâu? Đây mới là vấn đề.

Nếu không nhận thức đúng đắn, lập ra Quỹ tích lũy trả nợ công nhưng không kiểm soát được nợ công, để nợ công ngày càng phình to thì cuối cùng có Quỹ cũng không thể cáng đáng nổi.

PV:- Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, việc thành lập Quỹ Tích lũy trả nợ chỉ là cách thức sắp xếp "đồng mua rau, đồng mua thịt", đặc biệt, trong bối cảnh chi thường xuyên quá lớn, lên đến 71%, chi trả nợ bằng 24,5% tổng chi ngân sách, chứ chưa phải là giải pháp đột phá trong vấn đề nợ công. Ông đồng tình ở mức độ nào với ý kiến trên?

TS Nguyễn Trí Hiếu:- Tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm trên dù, việc ra đời của Quỹ ít nhiều sẽ giúp việc sắp xếp lại nguồn thu - chi, cũng như việc phân định trách nhiệm, quyền hạn của người quản lý, giám sát Quỹ cụ thể, chặt chẽ hơn. Quỹ này phần nào giúp cho việc chi trả nợ công được chủ động, hợp lý hơn.

Tuy nhiên, như tôi đã nói, Quỹ tích lũy trả nợ không phải là giải pháp kỹ thuật có thể giúp giải quyết được nợ công. Vì thế, nếu chỉ dựa vào sự ra đời của Quỹ này mà nói rằng Việt Nam có thể kiểm soát được nợ công và kiểm soát được khả năng trả nợ công của Việt Nam trong tương lai là không đúng.

Mặc dù vậy, tôi cũng thừa nhận, sự ra đời của Quỹ sẽ giúp tăng cường tính minh bạch, cũng như tăng cường khả năng điều hành của Quỹ. Vì, chi phí trả nợ chỉ là một phần trong tổng các khoản chi tiêu thường xuyên của Chính phủ, bao gồm cả các khoản chi tiếp khách, chi đi công tác nước ngoài... Do đó, việc lập Quỹ là một cách tách bạch các khoản chi để quản lý Quỹ cho hiệu quả hơn.

PV:- Một vấn đề khác, theo quy định của quỹ, sau khi cân đối sử dụng cho các khoản chi trên, quỹ được sử dụng nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi cho ngân sách nhà nước vay, đầu tư vốn nhàn rỗi, mua trái phiếu Chính phủ theo quy định pháp luật. Nhiều ý kiến cho rằng, nếu quản lý không khéo, sẽ xảy ra tình trạng doanh nghiệp nhà nước trông chờ vào quỹ Tích lũy nợ công, chi tiêu không hiệu quả để nợ lại chồng nợ, và quan trọng nhất, tiềm ẩn những nguy cơ mất cân đối quỹ. Quan điểm của ông như thế nào? Xin ông phân tích cụ thể.

TS Nguyễn Trí Hiếu:- Đây là lo ngại rất chính đáng. Vì thế, quan điểm của tôi là tiền nhàn rỗi của Quỹ chỉ được sử dụng để mua trái phiếu Chính phủ, không thể cho các tổ chức kinh tế, các doanh nghiệp có vốn nhà nước... vay lại hoặc sử dụng nguồn quỹ để đầu tư vào các lĩnh vực khác.

Đưa ra yêu cầu như vậy, vì chỉ có trái phiếu Chính phủ mới có tính thanh khoản cao, hệ số rủi ro bằng 0. Nếu sử dụng Quỹ mua trái phiếu Chính phủ, khi cần Chính phủ có thể lập tức hoán đổi từ trái phiếu thành tiền để phục vụ cho mục đích chi trả ngay tức khắc.  

Thứ Năm, 12/07/2018 07:15

Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện