Điều chỉnh thang giá điện: Nếu nghĩ cho người nghèo thì...

(Thị trường) - Rút ngắn thang bậc tính giá điện không khéo sẽ làm lợi cho EVN, người dân và nhà nước đều thiệt.

Giáo sư - viện sĩ Trần Đình Long, phó chủ tịch Hội Điện lực VN nói với Đất Việt về chủ trương giảm 6 bậc thang giá điện còn 3 bậc, thậm chí là 1 bậc.

PV:- Thưa ông, Bộ Công thương đã thừa nhận cách tính giá điện 6 bậc khiến người dân thiệt. Theo ông, cách tính giá điện lũy tiến cần được điều chỉnh thế nào cho hợp lý?

GS.VS Trần Đình Long: Trước hết, tôi cho rằng, cách tính giá điện theo 6 bậc hay 3 bậc chỉ là giải pháp để Nhà nước điều tiết nhằm tránh lãng phí, bởi càng sử dụng nhiều giá điện càng cao.

Dieu chinh thang gia dien: Neu nghi cho nguoi ngheo thi...
Rút ngắn bậc thang giá điện không khéo lợi bất cập hại

Nói cách khác, tính giá điện theo bậc thang là cách để người dùng nhiều gánh cho người dùng ít. Người giàu chia sẻ với người nghèo. Vì thế nhiều bậc hay ít bậc chỉ là cách điều chỉnh nhóm đối tượng dùng diện và số người được hưởng lợi nhiều hay ít hơn mà thôi.

Thứ hai, là câu chuyện nên tổ chức bao nhiêu bậc? Một nguyên tắc trong giới hạn điều chỉnh cho trước, số bậc càng nhiều điều chỉnh càng tinh, số bậc càng ít điều chỉnh càng thô. Nhiều bậc thang, người dân “leo” cũng dễ dàng hơn, đối tượng nghèo được hỗ trợ tốt hơn. Nếu điều chỉnh còn 3 bậc hay một bậc, đối tượng chịu thiệt sẽ mở rộng ra, người nghèo khó khăn hơn. Đối tượng phải trả giá cao bị co hẹp lại, người giàu được lợi.

Tóm lại, 6 bậc hay 3 bậc không giải quyết được gì. Đây chỉ là giải pháp phân phối lại lượng điện tiêu thụ giữa các nhóm đối tượng với nhau. Vì vậy, nó không nhằm mục đích giảm khó khăn chung chung cho người dân mà tùy thuộc vào chủ trương hỗ trợ cụ thể cho nhóm đối tượng nào của nhà nước.

PV:- Bộ Công thương cũng thừa nhận giá bán ra cao hơn giá sản xuất. Nói vậy, có thể hiểu việc rút bớt bậc thang tính giá điện vẫn dựa trên giá cơ sở hiện tại được không, thưa ông?

GS.VS Trần Đình Long: Trong cuộc họp tổng kết mới đây, EVN và Bộ Công thương đã công bố từng thành tố cấu thành giá điện hiện nay trên 1kwh. Theo đó, 1kwh gồm 4 nhân tố: giá phát điện; giá truyền tải; giá phân phối và giá dịch vụ, phụ trợ.

Cụ thể, giá phát điện trung bình tương ứng mức giá thành khâu phát điện thương phẩm là 1.135,57đồng/kWh. Giá thành khâu truyền tải điện là 79,8 đồng/kWh. Với khâu phân phối bán lẻ điện, giá thành là 251,97 đồng/kWh. Khâu cuối cùng là phụ trợ, quản lý tương ứng mức giá thành 6,47 đồng/kWh. Như vậy, tương ứng giá bán điện thương phẩm bình quân là 1.499,82 đồng/kWh. Hiện nay, giá bán lẻ bình quân của Việt Nam vào khoảng 1.622 đồng/kWh, có cao hơn giá sản xuất. Mức giá này đã đảm bảo được lợi nhuận cố định cho ngành điện, trong kinh doanh có thể chấp nhận được.

So sánh với giá điện trung bình thế giới, giá điện Việt Nam thấp hơn rất nhiều nước. Vì vậy, dù là giải pháp nào cũng phải đảm bảo vừa hỗ trợ được người nghèo, vừa tiết kiệm được điện năng.

Theo tôi, rút ngắn bậc thang không giải quyết được vấn đề gì, thậm chí còn gây khó khăn trong khả năng điều tiết của nhà nước. Như tôi đã nói, vấn đề nằm ở chủ trương của nhà nước là nhằm đảm bảo quyền lợi cho nhóm đối tượng nào và hạn chế đối tượng nào. Trên cơ sở đó sẽ có tính toán mức giá, giới hạn cho từng bậc thang phù hợp.

Để tính toán được phải có số lượng cụ thể về lượng điện tiêu thụ mỗi bậc hiện nay như thế nào, đối tượng nào dùng điện nhiều nhất. Mỗi bậc thang từ bao nhiêu kWh đến bao nhiêu kWh phải tính rất kỹ.

Hiện nay, bậc 1 được cho là bậc ưu đãi có giới hạn từ 0-50kwh, như vậy đã phù hợp chưa? Nhu cầu tiêu thụ tối thiểu của một hộ dân rất nghèo ở nông thôn cũng phải có ti vi, quạt, nồi cơm điện… 50kwh chỉ vừa đủ cho những hộ rất nghèo. Nhóm đối tượng có thu nhập trung bình, thấp sẽ phải rơi vào bậc 2, bậc 3 và phải chịu mức giá cao hơn. Vì vậy, theo tôi, bậc đầu tiên nên có tính ưu đãi, kéo dài số điện được hỗ trợ, tăng giá mức thấp nhất. Người nghèo được hưởng lợi thì chính sách hỗ trợ của nhà nước mới mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, phải lưu ý, nếu rút ngắn bậc thang nhưng không có tính toán cụ thể có thể đem lại doanh thu rất lớn cho ngành điện, người nghèo và nhà nước đều thiệt.

Còn lại, những bậc thang tiếp theo có thể tăng giá dần thậm chí phải trả giá thật cao để bù lại những ưu đãi đã có trong các bậc thang trước. Đây là bài toán cân bằng, có tổng số tiền không đổi, chỉ phân đối tượng nào chịu bao nhiêu mà thôi.

Thứ Tư, 12/08/2015 06:53

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện