Báo Nga xới lại vụ ám sát Toàn quyền Đông Dương

(Hồ sơ) - Tạp chí Russia Beyond vừa đăng vụ ám sát Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer cách đây 87 năm chỉ vì kẻ giết người muốn chấm dứt vài trò của người Bolshevik.

Paul Doumer từ nhà báo trở thành Toàn quyền Đông Dương

Theo Wikipedia, Paul Doumer (tiếng Việt gọi là Pôn Đu-me), tên đầy đủ Joseph Athanase Paul Doumer (3/1857-5/1932) là chính trị gia người Pháp, Toàn quyền Đông Dương từ 1897 đến 1902 và Tổng thống Pháp từ 1931 đến 1932. Paul Doumer xuất thân từ một gia đình lao động, bố làm công nhân xe lửa.

Năm 12 tuổi ông đã phải đi laop động kiếm sống, sau đó vào học trường dạy nghề. Paul Doumer là một thanh niên giàu nghị lực. Năm 20 tuổi, ông đỗ bằng cử nhân toán học, năm sau lấy tiếp bằng cử nhân luật, và trở thành chuyên gia tài chính.

Sau một thời gian dạy học, làm báo, gia nhập Đảng cấp tiến Pháp và được bầu làm Nghị sĩ của đảng này và từ đây bước vào con đường chính trị.

Từ người viết báo trở thành nghị sĩ, Paul Doumer bắt đầu có quan hệ chặt chẽ với các tập đoàn tài chính, công nghiệp. Năm 1895, ông làm Bộ trưởng tài chính, nổi tiếng với đạo luật thuế thu nhập.

Từ những quan hệ chằng chịt nơi hậu trường, ông được bổ nhiệm sang Đông Dương làm toàn quyền từ 1897 đến 1902. Dưới thời ông, chính sách thuộc địa của Pháp tại Việt Nam bước sang một giai đoạn ngoặt mới. Về gia đình, Paul Doumer có năm người con trai thì 4 tử trận trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất 1914-1918.

Từ lúc nhậm chức, ông đã biến chế độ bảo hộ thành chế độ thực trị, chấm dứt chủ quyền và thống nhất của Việt Nam, phân hóa rõ rệt ba miền.

 Doumer tập trung quyền hành vào chức vụ Toàn quyền, để triều đình nhà Nguyễn đóng cửa Nha Kinh lược sứ Bắc kỳ, giao chức Kinh lược sứ, một chức quan trong triều đình Huế, cho Thống sứ Bắc kỳ lúc bấy giờ là Foures.

Paul Doumer thực hiện chính sách khai thác triệt để các tài nguyên của các nước trong Liên hiệp Đông Pháp, biến Đông Dương thành một thị trường cho kỹ nghệ và thương mại của thực dân Pháp, và cùng lúc thành lập nơi đây một tiền đồn kinh tế và quân sự vững chắc của thực dân Pháp tại cõi Viễn Đông.

Dưới thời Doumer, hệ thống hạ tầng cơ sở tại Đông Dương được kiến thiết rất nhiều, nhưng người Việt đã phải chịu sưu thuế rất nặng để phục dịch và chu cấp cho mục tiêu này.

Bao Nga xoi lai vu am sat Toan quyen Dong Duong
Paul Doumer (phải) cùng 5 người con trai (ảnh chụp năm 1908)

Doumer chính là người ủng hộ xây dựng tuyến đường sắt xuyên Đông Dương và nối với tỉnh Vân nam của Trung Quốc. Công trình đầy khó khăn kéo dài nhiều năm, mới tới 1937 mới hoàn thành. Paul Doumer cho mở mang cảng Hải Phòng, xây dựng một số nhà máy điện.

Dưới thời Doumer, Hà Nội trở thành thành phố đầu tiên ở châu Á phố xá được chiếu sáng điện thông qua Nhà máy điện Yên Phụ. Lập những đồn điền lớn do người Pháp làm chủ để xuất khẩu. Ông nhanh chóng đồng tình kiến nghị của bác sĩ Yersin, người khám phá ra cao nguyên Langbian, lập thành phố Đà Lạt.

Tên ông được đặt cho một cây cầu ở Hà Nội, ông là người chính thức quyết định xây dựng cầu này, sau đổi thành cầu Long Biên, tạo nên một nét đặc trưng cho Hà Nội.

Ông trúng cử chức Tổng thống CH Pháp ngày 13 tháng 5 năm 1931, nhậm chức ngày 13 tháng 6 năm 1931. Sau đó chưa đầy 1 năm, Doumer bị một nhà thơ, kẻ lưu vong người Nga bị rối loạn thần kinh là Paul Gorgulov ám sát ngày 6 tháng 5 năm 1932 tại Paris. Ông chết bởi vết thương vào ngày hôm sau, lúc 4 giờ 37 sáng 7 tháng 5 năm 1932 ngay tại bệnh viện.

Bao Nga xoi lai vu am sat Toan quyen Dong Duong
Paul Doumer tham dự lễ khánh thành tuyến đường sắt đầu tiên ở Việt Nam những năm 1880

Ám sát tổng thống... vì không ưa người Bolshevik Nga

Theo tạp chí Russian Beyong (RBTH) của Nga số ra đầu tháng 5-2019, vụ ám sát do Paul Gorgulov chủ mưu đã gây sốc cho cả nước Pháp và toàn bộ châu Âu hồi đó.

Với hành động trên, Paul Gorgulov muốn chấm dứt sự tồn tại của người Bolshevik ở Nga (Bolshevik hay Bôn-sê-vích là những thành viên của phe Bolshevik của Đảng Lao động Dân chủ Xã hội Nga Marxist tách ra khỏi phe Menshevik xuất phát từ men'shinstvo.

Việc chia rẽ này diễn ra tại Đại hội Đảng năm 1903 và cuối cùng đã trở thành Đảng Cộng sản Liên Xô).

Vụ ám sát diễn ra ngày 6 tháng 5 năm 1932 tại hội chợ triển lãm sách ở khách sạn Salomon de Rothschild, Paris. Paul Gorgulov đã dùng súng ngắn bắn hai phát vào ​​đáy hộp sọ và nách phải khiến tổng thống bị thương nặng phải đưa vào cấp cứu và qua đời lúc 4h37 phút sáng ngày 7-5-1932.

Sự kiện trên còn gây sốc cộng đồng người Nga ở Pháp vì lo ngại bị trả thù. Paul Gorgulov đã bị bắt giữ ngay sau vụ nổ súng. Đám đông giận dữ đã xông vào đánh xé, buộc cảnh sát phải đưa nghi phạm đi ngay nhằm giảm thiểu sự phẫn nộ của quần chúng.

Bao Nga xoi lai vu am sat Toan quyen Dong Duong
Kẻ ám sát Doumer, Paul Gorgulov khi bị bắt

Paul Gorgulov tên đầy đủ là Pavel Timofeyevich Gorgulov (6/1895-9/1932) tại vùng Kuban của Nga, từng theo học ngành y trước Thế chiến I xảy ra. Trong CM Nga 1917, Paul Gorgulov tham gia Bạch vệ chống lại người Bolshevich trước khi di cư sang Praha để tiếp tục theo học ngành y.

Sau khi bị trục xuất khỏi Tiệp Khắc vì hành nghề phá thai chui, Paul Gorgulov tiếp tục sang Paris. Tại đây Paul Gorgulov tiếp tục hành nghề chui nên đã bị cảnh cáo trục xuất.

Cuộc điều tra đã được tiến hành ngay sau đó cho thấy, kẻ biến thái Pavel Gorgulov, một bác sĩ, nhà văn và nhà thơ người Nga di cư sang Pháp sau Cách mạng 1917. Trong cuộc thẩm vấn, Gorgulov tuyên bố bản thân là thành viên phát xít Nga với sứ mệnh chấm dứt sự cai trị của phe Bolshevik.

Các tài liệu khác cho thấy Pavel Gorgulov tự cho mình là chủ tịch Đảng Xanh Nhân dân Toàn Nga.

Cái gọi là “xanh” trong cuộc Nội chiến ở Nga chủ yếu là lực lượng nông dân chống lại cả hai phe- Phe Đỏ (Cộng sản) và Phe Trắng (Quân chủ, Cộng hòa, v.v.), nhiều khả năng, Gorgulov là thành viên của bên Phe Trắng.

Thứ Ba, 18/06/2019 07:24

Sự Kiện