Cái giá của sự phụ thuộc Trung Quốc

(Quan hệ quốc tế) - Nước Úc đang chứng kiến sự trả giá, khi nền kinh tế nước này phụ thuộc quá lớn vào Trung Quốc.

Sản xuất tê liệt, xuất khẩu sụt giảm

Cách đây không lâu, đi dọc theo các trung tâm công nghiệp của Úc, có thể thấy nhiều nhà máy đang đóng cửa.

Nhà máy xe hơi General Motors, ngay gần trung tâm Melbourne, là nơi đã chế tạo ra chiếc ô tô đầu tiên hoàn toàn sản xuất trong nước từ năm 1948. Vậy mà General Motors dự kiến sẽ đóng cửa vào năm 2017. Các nhà máy sản xuất ô tô của Toyota, Ford cũng đang chuẩn bị đóng cửa trong vòng hai năm tới. Khi đó, Úc sẽ không còn bất kỳ hoạt động sản xuất ô tô trong nước nào.

Năm ngoái, Công ty Alcoa cũng đã đóng cửa một nhà máy luyện nhôm ở gần đó. Đây được cho là các “nạn nhân” của tình trạng đồng đô la Úc tăng giá, khiến chi phí lao động tăng gần gấp đôi từ năm 2001-2011.

Thế nhưng theo hãng tin Bloomberg, sự suy giảm đáng buồn của ngành công nghiệp nặng lúc đó lại không tác động quá mạnh tới nền kinh tế nhiều tham vọng của Úc. Các nhà máy đóng cửa, nhưng hoạt động khai thác mỏ lại bùng nổ.

Nhu cầu của Trung Quốc đối với quặng sắt của Úc và các nguồn tài nguyên khác đã giúp cho nền kinh tế đạt tăng trưởng mạnh. Nước Úc đã không phải trải qua một cuộc suy thoái kể từ đầu những năm 1990.

Cai gia cua su phu thuoc Trung Quoc
Mỏ Uranium Ranger ở vùng Bắc Úc. Úc là nước giàu tài nguyên khoáng sản quý hiếm. Nhưng dựa vào tài nguyên và nhu cầu của Trung Quốc thì dù là nền kinh tế đã phát triển cũng rơi vào khủng hoảng.

Nhưng sự bùng nổ trong khai thác mỏ sớm kết thúc khi nền kinh tế Trung Quốc đang chậm lại. Và giờ đây, sự chán chường của ngành sản xuất lại kết hợp với không khí ỉu xìu trong hoạt động xuất khẩu tài nguyên, khiến cho tân Thủ tướng Malcolm Turnbull đối mặt với nhiều khó khăn hơn.

Các nghị sĩ Đảng Tự do vào ngày 14-9 vừa qua đã chọn một trong những người giàu nhất nước, Malcolm Turnbull, là lãnh đạo mới của họ, giữa những lo ngại rằng tăng trưởng kinh tế dài hạn của Úc đang gặp nguy hiểm.

Tổng sản phẩm trong nước (GDP) trong quí 2 chỉ tăng có 0,2% so với quí 1, thấp hơn so với mức dự đoán 0,4% của các nhà kinh tế. Tỷ lệ thất nghiệp của Úc là 6,2%, rất gần mức cao nhất trong vòng 13 năm qua.

Ông Turnbull, Bộ trưởng Thông tin dưới thời Thủ tướng Abbott cam kết sẽ hành động. “Chính phủ của tôi đặt trọng tâm lớn về cải cách thuế”, ông nói.

Là một nhà khởi nghiệp sớm thành công trong lĩnh vực công nghệ, trước khi bước vào chính trị, ông Turnbull hồi tháng 3 đã viết chung một bài báo đăng trên tờ The Australian (Người Úc), ca ngợi các công ty như Uber và Airbnb và cho rằng “các doanh nghiệp thành công nhất trong thế kỷ 21 sẽ là những người biết nắm lấy cơ hội từ môi trường kỹ thuật số”.

Nhưng, trong khi nói về sức mạnh chuyển đổi của Internet, nước Úc mà ông Turnbull dẫn dắt lại vẫn phụ thuộc vào việc kinh doanh theo kiểu “truyền thống”, nghĩa là đào tài nguyên lên và bán ra nước ngoài. Xuất khẩu tài nguyên chiếm tới 53% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng mạnh so với mức 31% vào năm 2000, theo số liệu từ Cục Thống kê Úc và Công ty Tư vấn AlphaBeta.

Giá trị xuất khẩu từ khu vực dịch vụ của Úc, bao gồm cả ngân hàng và viễn thông giảm từ 26% vào năm 2000 xuống còn chưa đầy 20% trong năm nay.

Chính phủ Úc gần đây đã giả định lãi suất thấp và một đồng tiền giảm giá sẽ giúp hồi sinh ngành công nghiệp phi hàng hóa. “Nhưng điều đó đã không xảy ra” - Andrew Charlton, cố vấn cho cựu Thủ tướng Kevin Rudd nói. “Ngay cả những quốc gia có thu nhập thấp như Nepal, Kenya hay Tanzania cũng có sự đa dạng xuất khẩu hơn Úc”, ông nhấn mạnh với Bloomberg.

Sự bùng nổ giá của hàng hóa đã giúp đưa đồng đô la Úc tăng cao nhất, lên 1,1 đô la Mỹ vào năm 2011. Điều này đã đánh bại hoàn toàn các nhà sản xuất.

Đến năm 2013, chi phí lao động ở Úc cao hơn so với bất kỳ nền kinh tế nào trong nhóm các nước công nghiệp phát triển G7. Kể từ đó, mặc dù đã giảm 14% theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế OECD, nhưng sự sụt giảm này là quá chậm để có thể cứu các nhà máy khỏi nguy cơ đóng cửa.

Tỷ trọng lĩnh vực sản xuất trong nền kinh tế đã giảm từ 12% năm 2001 xuống còn 7% năm nay.

Thứ Hai, 05/10/2015 09:07

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện