Iran ngấm sâu đòn trừng phạt Mỹ?

(Quan hệ quốc tế) - Trừng phạt của Mỹ đã tác động rất mạnh mẽ tới Iran và việc doanh thu xuất khẩu dầu thô giảm mạnh cho thấy Iran đã bắt đầu ngấm đòn trừng phạt...

Sức ép từ trừng phạt của Mỹ khiến xuất khẩu dầu của Iran giảm mạnh

Bloomberg cho hay, áp lực từ việc Mỹ quyết gia tăng sức ép qua các biện pháp trừng phạt nhằm cắt giảm lượng dầu mỏ xuất khẩu của Iran xuống 0% vào tháng 11/2018, khiến xuất khẩu dầu mỏ của Iran giảm 24% từ tháng 5 đến tháng 8/2018.

Nhiều chuyên gia cho rằng mục tiêu Washington giảm doanh thu xuất khẩu dầu của Iran về 0 vào tháng 11/2018 là không thực tế, mà nguyên nhân quan trọng nhất là thiếu nguồn cung có thể bù đắp lượng dầu của Iran thiếu hụt trên thị trường.  

Đại diện của Iran tại Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), ông Hossein Kazempour Ardebili cho rằng "sự thiếu hụt nguồn cung" đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ không thể đạt được mục tiêu cắt giảm lượng dầu xuất khẩu của Iran xuống mức 0.

Iran ngam sau don trung phat My?
Xuất khẩu dầu thô Iran đã giảm gần 1/4 dưới sức ép từ trừng phạt của Mỹ

"Mỹ khó có thể cắt giảm toàn bộ lượng dầu xuất khẩu của Iran do thị trường dầu mỏ đã được kiểm soát chặt chẽ và các đối thủ sản xuất dầu mỏ khác không thể bù đắp được lượng dầu thiếu hụt", Reuters tường thuật.

Tehran tự tin rằng Iran có trữ lượng dầu lớn thứ tư thế giới và nhiều quốc gia, đặc biệt là các quốc gia ở châu Á, đang phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung từ nước này, và đây chính là cơ sở cho việc dầu của Iran vẫn tiếp tục được bơm ra thị trường.

Tuy nhiên, Mỹ đã kêu gọi các quốc gia, đặc biệt là các nước đồng minh, cắt giảm nhập khẩu dầu từ Iran về 0 trước ngày 4/11/2018. Một số nước châu Á, trong đó có Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và cả Trung Quốc dường như đã lắng nghe.

Bởi theo số liệu của Bloomberg thì lượng dầu nhập khẩu dầu từ Iran của Trung Quốc đã giảm 35%, của Ấn Độ giảm 49% trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8/2018. Điều đó cho thấy niềm tin của Iran không có nhiều cơ sở.

Bên cạnh đó, Mỹ đã tăng tốc khai thác và trở thành quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới, từ đó kỳ vọng sẽ bù được khoảng 38% lượng dầu thô của Iran cung cấp cho thị trường thế giới.

Theo dự báo của Morgan Stanley, sản lượng dầu từ Iran cung cấp cho thị trường thế giới sẽ giảm 2,7 triệu thùng/ngày vào quý IV/2018, trong khi đó, sản lượng dầu thô của Mỹ có thể tăng từ 840.000 thùng/ngày đến 1,02 triệu thùng/ngày.

Lượng thiếu hụt còn lại Washington kỳ vọng sẽ được các đồng minh của Mỹ trong OPEC chia sẻ, khi Mỹ ngành công nghiệp dầu mỏ của Mỹ có đủ sức mạnh tác động vào cơ chế trong-ngoài OPEC, làm thay đổi việc chi phối thị trường dầu mỏ thế giới.

Đặt trường hợp các đồng minh của Mỹ trong OPEC không bù đắp được sản lượng thiếu hụt của Iran thì hình như Washington sẵn sàng chấp nhận giá dầu tăng vì thiếu nguồn cung, bởi hiện nay dầu thô tăng giá là có lợi cho Mỹ.

Iran ngam sau don trung phat My?
Trung Quốc và Ấn Độ - hai khách hàng quan trọng nhất nhưng lại cắt giảm nhiều nhất lượng dầu nhập khẩu của Iran

Iran cho biết nước này không chấp nhận để doanh thu xuất khẩu dầu giảm mạnh và Tehran đã gây áp lực đặc biệt đối với châu Âu, nơi nhập khẩu hơn 20% dầu của Iran và EU luôn phản đối các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Dường như Tehran đặt niềm tin vào Brussles để chống lại các biện pháp trừng phạt của Washington là không đúng chỗ, thậm chí niềm tin sẽ bị Brussels đánh cắp. Đơn giản là Brussels lệ thuộc Washington và lợi ích EU có được từ Mỹ gấp bội từ Iran.

Điều đó thể hiện rất rõ qua việc Ủy ban châu Âu (EC) thông qua một gói hỗ trợ tài chính cho các dự án phát triển kinh tế và xã hội bền vững tại Iran, qua đó thúc đầy nền kinh tế Iran trong bối cảnh bị Mỹ trừng phạt.

Nghe thì rất to tát song tổng trị giá chỉ có 50 triệu USD và ngày 23/8 vừa qua EC đã thông qua một gói nhỏ trị giá 18 triệu USD trong tổng trị giá 50 triệu USD, trong số đó có 8 triệu euro dành cho khu vực tư nhân.

Ủy viên phụ trách Hợp tác quốc tế và Phát triển của EU Neven Mimica tuyên bố với quyết định này, EU chứng tỏ sự ủng hộ của mình đối với người dân Iran, cũng như tiến trình phát triển hòa bình và bền vững của nước này.

Đại diện cấp cao của EU về An ninh và Đối ngoại Federica Mogherini thì cho hay sự hợp tác được phát triển trong nhiều lĩnh vực giữa Iran và EU được tái khởi động sau khi đạt thỏa thuận về hạt nhân Iran (JCPOA).

Sau khi Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi JCPOA thì thoả thuận lịch sử đang có nguy cơ chết yểu. EU rất muốn cứu JCPOA để thể hiện vị thế của mình, song vì EU phụ thuộc vào lợi ích Mỹ, lệ thuộc vào sức mạnh Mỹ nên Brussels "nói nhiều hơn làm".

Nga cũng đang bị Mỹ trừng phạt và còn là đối thủ của Iran trên thị trường dầu nên việc cứu Iran dường như không thể. Trung Quốc thì lợi ích từ Mỹ khiến Bắc Kinh không thể mạo hiểm và việc giảm 35% lượng dầu nhập khẩu từ Iran đã là câu trả lời.

Iran ngam sau don trung phat My?
Còn EU thì vẫn nói nhiều hơn làm

Rõ ràng, trừng phạt của Mỹ đã tác động rất mạnh mẽ tới Iran và doanh thu xuất khẩu dầu thô giảm mạnh cho thấy Iran đã bắt đầu ngấm trừng phạt của Mỹ. Sức ép từ trừng phạt đã rất lớn với Tehran.

Tehran phải xem cứu nền kinh tế quan trọng hơn cứu thoả thuận hạt nhân

Trong bối cảnh đồng rial mất giá, việc sụt giảm doanh thu xuất khẩu dầu là một sự công hưởng khó khăn với kinh tế Iran. 

Xảy ra tình trạng ngặt nghèo này, nguyên nhân từ sai lầm trong quản lý điều hành của chính phủ Iran hơn là từ trừng phạt Mỹ.

Ngày 13/8, chính Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã phải nói thẳng rằng những khó khăn kinh tế hiện tại của Iran chủ yếu là hậu quả gây ra từ các yếu tố bên trong đất nước Iran, hơn là tác hại từ trừng phạt Mỹ.

Thứ Hai, 17/09/2018 13:43

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện