Nga-Trung: Lợi và Hại khi xích lại trong thế kỷ XXI

(Quan hệ quốc tế) - Xin được giới thiệu bài báo với tiêu đề trên của học giả Nga Ilia Polonski. Bài đăng trên “Bình luận quân sự “ Nga ngày 24/6/2019.

Tất cả các ảnh trong bài là của tác giả.

“Trong những năm gần đây, quan hệ giữa Liên bang Nga (LB Nga) và Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc (CHNDTH) ngày càng trở nên gần gũi. Cả hai nước đang đẩy mạnh quan hệ hợp tác kinh tế, phối hợp ngày càng chặt chẽ hơn trong các vấn đề chính trị. Đấy là gì: nhu cầu cấp thiết mang tính sống còn hay là những tính toán chính trị ngắn hạn? Chúng ta hãy thử cùng phân tích.

Nga-Trung: Loi va Hai khi xich lai trong the ky XXI

Tại sao lại Nga và Trung Quốc lại “xích lại gần nhau”?

Sau khi hoàn thành những bước đột phá kinh tế lớn, Trung Quốc đã trở thành đối thủ cạnh tranh kinh tế quan trọng nhất của các quốc gia thương mại thê đội một (quan trọng nhất) trước đây trên thế giới: Mỹ, Liên minh Châu Âu và Nhật Bản. Nền kinh tế Trung Quốc tuy đang phát triển với tốc độ nhanh, nhưng bắt đầu phải đối mặt với những biện pháp “kiểm chế” từ phía Mỹ.

Nhằm hạn chế sự thống trị về kinh tế ngày càng gia tăng của Bắc Kinh, Tổng thống Mỹ Donald Trump thậm chí đã phát động một cuộc chiến tranh thương mại để “phá” Trung Quốc.

Trong tình huống phát sinh như vậy, Trung Quốc cần một đối tác mạnh và đáng tin cậy. Châu Âu thì quá phụ thuộc vào Mỹ. Nhật Bản- đối thủ truyền kiếp. Ấn Độ- là một đối thủ địa- chính trị trên dãy Hymalaia. Chỉ còn có Nga - một đất nước có tiềm năng phát triển kinh tế rất lớn, nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ, và ngoài ra, có đường biên giới biên giới chung và rất dài với Trung Quốc (hơn 4.200km- ND).

Còn với Nga, về phần mình, sự xích lại gần nhau với Trung Quốc- là một bước đột phá để thoát khỏi tình trạng bị cô lập do bị áp đặt các biện pháp trừng phạt. Mỹ, Canada, Nhật Bản, các nước thuộc Liên minh Châu Âu nhìn chung là theo đuổi lập trường chống Nga, và mặc dù Pháp và Đức có nhượng bộ Nga chút ít trong vấn đề “Nord Stream II” (Dòng chảy Phương Bắc-IU), nhưng trong tất cả những vấn đề (lĩnh vực) còn lại, hai nước trên vẫn trung thành với những cam kết thực hiện đường lối trừng phạt chống Nga.

Với Ấn Độ, quan hệ hợp tác của Nga với nước này cũng không tiến xa hơn “chính sách ứng dụng (thực dụng)” – có nghĩa là chỉ dừng lại ở mức cung cấp phương tiện kỹ thuật quân sự và một số mặt hàng nhất định.

Nga-Trung: Loi va Hai khi xich lai trong the ky XXI

Nếu (Nga) coi Iran, Syria, Venezuela hoặc các nước châu Phi kiểu như Sudan và Cộng Hòa Trung Phi là đối tác kinh tế đầy đủ thì thật nực cười – những nước này không thể đem lại cho Nga những lợi ích như những lợi ích mà Nga có thể nhận được từ quan hệ hợp tác kinh tế (của Nga) với các trung tâm kinh tế như Mỹ, Châu Âu hoặc Trung Quốc.

Và chính trong bối cảnh như vậy, Trung Quốc là một kiểu “phao cứu sinh” nào đấy của Nga, cho phép Nga trong những hoàn cảnh thực sự ngặt nghèo như hiện nay có thể thiết lập mối quan hệ thương mại xuyên quốc gia có lợi cho mình, có thể bán tài nguyên thiên nhiên và hàng hóa, và thậm chí là không cần phải sử dụng đồng đô la trong thanh toán song phương, một kịch bản mà chính Bắc Kinh cũng vô cùng thèm muốn.

Tất nhiên, đối với cả Nga và Trung Quốc, việc chỉ tăng cường mối quan hệ giữa hai nước với nhau không phải là sự lựa chọn duy nhất và không thể thay thế. Nước nào cũng có thể tìm cho mình các đối tác khác, nhưng chính bộ đôi Nga-Trung Quốc có vẻ như đang là sự lựa chọn được mong đợi hơn cả. Hiện giờ đang tồn tại những điểm trùng hợp lợi ích rõ ràng Nga-Trung. Chúng ta hãy thử xem xét sâu hơn các điểm “đồng” này.

Thứ nhất, ở Đông Á, Trung Á, Đông Nam Á, sự ổn định và tình hình an ninh phụ thuộc vào hiệu quả sự phối hợp hoạt động giữa Nga và Trung Quốc.

Đó là- cuộc chiến chống chủ nghĩa tôn giáo cực đoan ở các nước Cộng hòa hậu Xô viết tại Trung Á, đối phó với chủ nghĩa ly khai ở Đông Turkestan (tức Tân Cương-ND), đấu tranh chống sự xâm nhập và bành trướng ảnh hưởng vốn đã rất lớn của Mỹ ở khu vực châu Á- Thái Bình Dương- ảnh hưởng của Mỹ tại đây đang đe dọa trực tiếp các lợi ích quân sự -chính trị và kinh tế của cả Trung Quốc và Nga.

Thứ hai, ước mơ “cháy bỏng” từ lâu của Nga là thiết lập được một không gian không thanh toán bằng đồng đôla. Và đây cũng là những gì mà Trung Quốc- một quốc gia dang rất muốn giảm sự phụ thuộc của mình vào nền kinh tế vào Mỹ, đang “thiết tha” mong đợi.

Nếu như không có sự góp sức của Nga, Trung Quốc sẽ không bao giờ có đủ sức để thực hiện được chiến lược phi đôla hóa này, nhưng nếu bằng những nỗ lực chung, quả thực có thể hình thành một không gian “ngoài đô la”- và không gian “ngoài đô la” này theo thời gian có thể sẽ “phủ sóng” lên các quốc gia khác.

Thứ ba, đấy là xây dựng những định chê mới của nền kinh tế kỹ thuật số, -tức những định chế có thể giúp cả Nga và Trung Quốc giảm phụ thuộc hơn vào Mỹ.

Quan hệ hợp tác Nga-Trung phát triển như thế nào

Có thể nói rằng chính mấy năm trở lại đây là những năm đột phá trong chính sách “xoay trục sang hướng Đông” của Nga-tức “xoay” về hướng Trung Quốc. Hầu như ngày nào cũng có thông tin mới về các giao dịch và thỏa thuận khác nhau với quốc gia láng giềng Trung Quốc.

Mới nhất, ngày Chủ nhật 16/6 vừa qua tại thành phố Cáp Nhĩ Tân (Trung Quốc, tỉnh Hắc Long Giang), (phía Trung Quốc) đã cho ra mắt Bộ chỉ số đánh giá mức độ hợp tác kinh tế và thương mại Trung-Nga, và nó được đặt một cái tên rất ngắn gọn là “Bộ chỉ số Cáp Nhĩ Tân”.

Bộ chỉ số này được soạn thảo bởi các chuyên gia của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội CHNDTH, Đại học Nhân dân, Đại học Kinh doanh quốc tế và Kinh tế Trung Quốc theo đơn đặt hàng của Cơ quan Thông tin Kinh tế Trung Quốc (CEIS).

Thứ Ba, 25/06/2019 07:14

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện