Iran 'tối hậu thư' cho châu Âu

(Tin tức 24h) - Tổng thống Iran đã chính thức phát đi thông báo về thời hạn 60 ngày trước khi nước này quay trở lại các hoạt động làm giàu Uranium.

Ngày 8/5, Tổng thống Iran Hassan Rouhani thông báo trên truyền hình quốc gia cho biết Tehran sẽ dừng tuân thủ một số cam kết nằm trong hiệp ước hạt nhân mang tên "Kế hoạch ành động chung toàn diện" (JCPOA).

Kế hoạch này được Iran ký với nhóm P5+1 gồm Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga, Mỹ, Đức vào năm 2015. Tuy nhiên, ngày 8/5/2019 cũng là thời điểm 1 năm Mỹ đơn phương rời khỏi thỏa thuận JCPOA.

Tổng thống Rouhani nhấn mạnh các bên tham gia ký kết JCPOA sẽ có 60 ngày để đàm phán với Iran và giải quyết những vấn đề mà nước này quan ngại liên quan tới lĩnh vực ngân hàng và dầu mỏ.

Đây là hai mục tiêu bị Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt kể từ khi Washington đơn phương rút khỏi JCPOA. Nếu như sau thời gian 60 ngày, các bên đạt được một thỏa thuận, Iran sẽ quay trở lại thi hành các cam kết nằm trong JCPOA.

Iran 'toi hau thu' cho chau Au
Tổng thống Iran Hassan Rouhani

Ngược lại, Iran có thể dừng tuân thủ JCPOA để tiến hành làm giàu uranium tới một mức độ nhất định và khôi phục lò phản ứng hạt nhân nước này vốn bị đóng cửa ở Arak.

Tổng thống Iran cũng tuyên bố, sau khi các biện pháp đó được thực hiện, 60 ngày nữa sẽ được đưa ra để đàm phán và Iran có thể thực hiện các biện pháp bổ sung khác. Theo hiệp ước JCPOA, Iran tiến hành hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc xóa bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế.

“Chỉ những phần tử cực đoan ở Mỹ, Israel và các nước Ả Rập do Arab Saudi dẫn đầu mới hy vọng phá vỡ JCPOA. Ngày hôm nay, chưa phải là ngày thỏa thuận hạt nhân bị xóa bỏ”, Tổng thống Rouhani kêu gọi các nước tham gia ký kết JCPOA có hành động để cứu vãn hiệp ước hạt nhân lịch sử.

Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran, ông Mohammad Javad Zarif trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tại Moscow hồi đầu tuần cũng cho rằng việc rút khỏi một phần trách nhiệm với JCPOA là một hành động tất yếu.

Đây là vấn đề đáp trả liên quan đến việc các nước châu Âu đã không thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền lợi của Iran, vốn đã được xem như một phần của thỏa thuận trong JCPOA.

Vào thời điểm Mỹ tuyên bố trừng phạt năng lượng Iran, các quốc gia châu Âu trong nhóm P5+1 đã đề xuất một phương án hỗ trợ Iran giải quyết các lệnh trừng phạt này. Tuy nhiên, những biện pháp đó vẫn nằm trên giấy và EU chưa cho thấy quyết tâm của họ trong việc bảo vệ Iran và gìn giữ thỏa thuận JCPOA.

Trong một diễn biến khác, ngay sau tuyên bố của Tổng thống Iran Hassan Rouhani, Nhà Trắng đã có những phản bác đanh thép. Trợ lý đặc biệt của Tổng thống Mỹ kiêm Giám đốc Cơ quan phụ trách Vũ khí hủy diệt hàng loạt và vũ khí sinh học Tim Morrison cho biết Washington vẫn chưa "xong" các biện pháp trừng phạt đối với Iran.

Cũng theo ông Morrison, Mỹ khuyến cáo các ngân hàng, các nhà đầu tư và các doanh nghiệp châu Âu không tham gia cơ chế mục đích đặc biệt (SPV), một hệ thống do châu Âu thiết lập nhằm tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh không qua giao dịch bằng đồng USD với Iran. Quan chức trên nhấn mạnh việc tham gia SPV sẽ là một quyết định kinh doanh "rất tồi tệ."

Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho rằng quyết định của Iran đình chỉ một số cam kết trong JCPOA là một hành động "gây mơ hồ có chủ ý."

Phát biểu sau cuộc gặp với người đồng cấp Anh Jeremy Hunt, ông Pompeo cho biết Mỹ sẽ chờ đợi và xem những hành động thực sự của Iran là gì trước khi đưa ra một phản ứng.

Từ Berlin, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas bày tỏ quan ngại về thông báo mới nhất của Iran liên quan tới thỏa thuận hạt nhân JCPOA, đồng thời cho biết Đức mong muốn duy trì văn kiện này.

Cùng ngày, một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức cho biết Berlin và các nước thành viên còn lại tham gia JCPOA hoàn toàn tuân thủ các cam kết đưa ra và hy vọng Iran cũng sẽ làm như vậy.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Ursula von der Leyen cho rằng châu Âu cần phải "làm mọi thứ" để duy trì đối thoại với Iran.

Minh Hoàng

Thứ Năm, 09/05/2019 21:19

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện