Ukraine có đáng để Nga hi sinh?

(Thế giới) - Lựa chọn can thiệp quân sự vào Ukraine đồng nghĩa với việc Nga đang phát động một cuộc đối đầu trực tiếp với phương Tây. Ukraine có đáng để Nga hi sinh?

Nga đã động binh. Tổng thống Putin gửi tối hậu thư cho quân sĩ Ukraine tại khu tự trị Crimea, tàu chiến Nga băng qua Thổ Nhĩ Kỳ tiến vào Biển Đen, hàng ngàn tay súng thân Nga (hoặc của Nga) tràn ngập Crimea. Can thiệp quân sự vào tình hình Ukraine hiện tại với một chính phủ thân phương Tây, đồng nghĩa với việc nước Nga của ông Putin đã phát động một cuộc đối đầu trực tiếp với Mỹ và đồng minh? Liệu Ukraine có đáng để Nga tuyên chiến?

Ukraine vẫn chưa thật lòng

Ukraine được tạo nên từ 3 vùng cư dân, 9 tỉnh phía Đông-Nam có quan hệ lịch sử, tôn giáo và nhân chủng học gắn chặt với Nga, 7 tỉnh miền Trung ở trạng thái trung lập và 7 tỉnh miền Tây thì gắn bó mật thiết với Tây Âu.

Có thể thấy, bản thân nội tại quốc gia này luôn ẩn nguy cơ chia rẽ và xung đột sắc tộc, và chỉ chờ có sự giật dây và đến khi thời cơ chín muồi, những cuộc cách mạng sắc màu sẽ diễn ra một cách nhanh chóng.

Tuy nhiên, lần này sắc màu của Ukraine đã không giống như những sắc màu mà Mỹ và đồng minh tạo ra trước đây. Nó nhuốm màu bạo lực, phát xít, chủ nghĩa cực đoan. Phương Tây đã tạo ra một chính phủ xuất thân từ bạo động, bom xăng, đốt phá và họ dần nhận thấy sai lầm.

Tương tự như ở Syria, phe đối lập của chính phủ Bashar al-Assad được phương Tây dựng lên, nhưng càng đến cuối con đường, đứa con ấy càng trở nên ngỗ ngược. Mỹ và đồng minh bẽ bang nhận ra họ đang tạo điều kiện cho chủ nghĩa khủng bố có cơ hội sở hữu một nhà nước hợp pháp.

“Bỏ thì thương, vương thì tội”, phương Tây đành tiếp máu vừa đủ để đứa con đó không chết, nhưng cũng chưa đủ khả năng sống khỏe. Và Syria vẫn lẩn quẩn trong vòng nội chiến.

Người dân treo cờ Nga tại các cơ quan hành chính, đầu não của bán đảo tự trị Crimea
Người dân treo cờ Nga tại các cơ quan hành chính, đầu não của bán đảo tự trị Crimea

Syria là một kết cục nhãn tiền cho Ukraine, khi chính phủ lâm thời do phương Tây dựng lên đang ngày càng có dấu hiệu của chủ nghĩa phát xít mới, đi ngược lại những giá trị châu Âu. Và EU bắt đầu nghĩ tới việc rút chân ra khỏi vũng bùn.

Khi Mỹ, EU chưa có động thái nào quyết liệt ngoài những kênh ngoại giao, cụ thể cái mà chính quyền lầm thời Ukraine chờ nhất lúc này là sự chi viện quân sự từ phương Tây để đủ sức đương đầu với đội quân thiện chiến mà Nga đang triển khai.

Tuy nhiên, sự lập lờ của “cha mẹ” đang khiến chính đứa con trở nên hoang mang. Vì thế, một mặt chính phủ lâm thời Ukraine ra lệnh kêu gọi quân dự bị để chuẩn bị chiến tranh, một mặt kêu gọi phía Nga nối lại đàm phán.

Có thể thấy, đấy là một chiêu câu giờ xoàng xĩnh và Nga thừa sức hiểu được điều này. Sự tráo trở ngây thơ chỉ khiến Ukraine nhận được thêm nhiều hành động cứng rắn nữa từ phía Nga.

Cái giá phải trả

Những gì phương Tây tạo ra đã biến Ukraine nằm dưới sự điều hành của lực lượng cực đoan. Nga đã nhìn thấy khả năng không cứu vãn trong một sớm một chiều toàn đất nước này, và khôn ngoan hơn, họ chọn lấy phần của họ, nơi có được sự ủng hộ và lòng trung thành - bán đảo Crimea.

Nga động binh để bảo vệ công dân Nga, những người thuộc dân tộc Nga tại khu tự trị này là điều dễ hiểu. Mỹ còn sẵn sàng gây chiến vì bảo vệ nhân quyền, chống lại độc tài cho một quốc gia ở phía bên kia địa cầu kìa.

Hàng nghìn tay súng thân Nga (hoặc thuộc Nga) đang làm chủ Crimea
Hàng nghìn tay súng thân Nga (hoặc thuộc Nga) đang làm chủ Crimea

Tuy nhiên, Nga đang đi ngược lại với phương Tây. Nếu xảy ra chiến tranh giữa hai quốc gia Nga và Ukraine, điều này khiến người ta dễ hình dung ra những cuộc chiến tranh cục bộ thời kỳ chiến tranh lạnh.

Nhưng đối mặt với điều này, nhiều nhà quan sát cho rằng Nga sẽ mất nhiều hơn được. Cái mất trước mắt, Nga đang theo đuổi hình tượng một nước Nga kiểu mới, Nga của Putin, với tầm vóc của Liên Xô ngày xưa. Và nước Nga mới này sẽ bắt đầu định hình nô hững chiến lược địa chính trị của mình trên nền tảng Liên Xô cũ.

Nhưng Liên Xô đạt đến đỉnh cao bởi khi đó thế giới là hai cực, Liên Xô sống nhờ nền kinh tế khép kín với các nước thuộc phe xã hội chủ nghĩa. Còn ngày nay, thế giới là đa cực, là toàn cầu hóa. Nga đang phải đối mặt với những lệnh trừng phạt kinh tế, và hứa hẹn sẽ mang lại những tổn thất rất nặng nề.

Một ví dụ điển hình, các nước G8 đã ngừng việc chuẩn bị tham dự hội nghị thượng đỉnh G8 dự kiến tổ chức tại thành phố Sochi, Nga, đe dọa cô lập và đe dọa khai trừ Nga khỏi G8 vì những hành động quân sự của Nga ở Ukraine.

Nga sẽ chơi tiếp ván bài Ukraine?

Một điểm mà Nga không thể sánh với thời Liên Xô hoàng kim, khi đó, Liên Xô một mình dẫn đầu một thái cực, còn hiện tại, Nga chỉ có người bạn lớn là Trung Quốc ở bên, nhưng người bạn này ngoài mặt tỏ ra đồng chí đồng lòng, còn trong bụng thì mưu mô khó đoán.

Ngoại trưởng Nga vừa tuyên bố hôm 3/3/2014 rằng Nga – Trung đồng lòng trong vấn đề Ukraine. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Trung Quốc lại nói: “Trung Quốc giữ lập trường bền vững là không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác. Chúng tôi tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine”. Đây đồng nghĩa với việc Trung Quốc đứng thế cô lập.

Chơi ván bài Ukraine đến cùng để khẳng định quyết tâm dựng xây nước Nga hoàng kim của Tổng thống V.Putin
Chơi ván bài Ukraine đến cùng để khẳng định quyết tâm dựng xây nước Nga hoàng kim của Tổng thống V.Putin

Vì sao Trung Quốc không ra mặt với Nga vụ này? Ít nhất là chưa ra mặt, bởi  lẽ, họ cũng trong G8, họ cũng còn chờ xem động thái của các nước lớn thế nào. Nền kinh tế đang trỗi dậy là Trung Quốc không muốn bị tẩy chay, không muốn bị cùng chịu trừng phạt với Nga.

Và bản thân quốc gia này còn nhiều toan tính với Hoa Đông và Biển Đông. Trung Quốc cũng mong rằng Mỹ bận Đông Âu mà quên đi cái trục châu Á – Thái Bình Dương của mình.

Cái giá mà Nga phải trả sẽ là sự cô lập về kinh tế. Và trong bối cảnh thế giới đa cực như hiện nay, đó sẽ là cái giá đắt mà Nga phải nếm trải.

Nhưng Nga vẫn sẽ kiên quyết trong vấn đề Ukraine? Tất nhiên, vì đó là quyền lợi sát sườn. Mất Ukraine, về địa chính trị, Nga như kẻ mất tay mất chân. Và trên hết, Tổng thống Putin muốn hiện thực hóa “giấc mơ nước Nga”, thì đã là lúc ông không thể mất nhiều hơn nữa. Với Ukraine, cuộc chơi này sẽ mang tính “được ăn cả ngã về không.”

Tuy nhiên, vì sao Nga không sợ cô lập và trừng phạt? Bởi lẽ vẫn còn đó trong tay lá bài năng lượng. 1/4 nguồn cung khí đốt cho châu Âu là của Nga. Và 80% đường ống dẫn dầu từ Nga tới châu Âu qua Ukraine. Cô lập Nga, châu Âu cũng tự cắt đi nguồn sống của mình.

Quân bài này tuy cũ, nhưng vẫn là con át chủ bài trong tay Nga. Putin không muốn động binh với Ukraine, cái mà ông muốn trước mắt chỉ là sự ly khai của Crimea. Đặt lên bàn cân, có lẽ Nga vẫn đủ tự tin để chơi tiếp cuộc chơi với phương Tây.

Đỗ Minh Tú

Thứ Tư, 05/03/2014 07:11

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện